นากิบ ซาวิริส

Naguib Sawiris · نجيب ساويرس
อียิปต์ · 1954–ปัจจุบัน

เศรษฐีอียิปต์ที่สร้างอาณาจักรมือถือด้วยกลยุทธ์ "ไปในที่ที่คนอื่นไม่กล้าไป" แล้วพบว่าความเสี่ยงที่ใหญ่ที่สุดไม่ใช่ตลาด แต่เป็นรัฐบาล กฎหมาย และอารมณ์ของตัวเอง

สรุปใน 30 วินาที

• ใคร: ลูกชายคนโตของตระกูลผู้รับเหมาคอปติกในอียิปต์ ได้รับมอบธุรกิจโทรคมนาคมของครอบครัว ก่อตั้ง Orascom Telecom Holding ปี 1997 [4][6][24]
• สร้างอะไร: บริษัทมือถือที่ช่วงพีคมีธุรกิจราว 20 กว่าประเทศ [31][45] ตั้งแต่อียิปต์ แอลจีเรีย ปากีสถาน บังกลาเทศ อิรัก ไปจนถึงเกาหลีเหนือ และซื้อ Wind ผู้ให้บริการมือถืออันดับ 3 ของอิตาลีด้วยดีลมูลค่าราว 12 พันล้านยูโร [16][17][45]
• ปัญหาที่กำหนดชีวิตเขา: วิกฤตหนี้หลังฟองสบู่ดอทคอม การถูกรัฐแอลจีเรียบีบจนต้องขายกิจการ ความล้มเหลวที่กรีซ และการตัดสินใจตอนโมโหที่ทำให้ขาดทุนหลักร้อยล้านยูโร [1][4][16][26]
• แนวคิดหลัก: ไปตลาดที่ยักษ์ใหญ่ไม่ไป ซื้อใบอนุญาตให้ถูกที่สุด เป็นเจ้าตลาดให้เร็ว และขายเมื่อความเสี่ยงแพงเกินราคา [3][16][19]
• บทเรียนที่เด่นที่สุด: อย่าตัดสินใจตอนโกรธ อย่าผูกใจกับกิจการจนไม่ยอมขายในราคาดี และการเมืองในประเทศปลายทางคือความเสี่ยงที่ต้องคิดก่อนวางเงิน [1][4][5]

ภูมิหลัง

Naguib เกิดในครอบครัวคอปติก (คริสต์ออร์โธดอกซ์ชนกลุ่มน้อยของอียิปต์) พ่อคือ Onsi Sawiris ผู้ก่อตั้งธุรกิจรับเหมาก่อสร้างที่ต่อมากลายเป็นกลุ่ม Orascom [5][24][34] วันเกิดที่ Wikipedia ระบุคือ 15 มิถุนายน 1954 ที่ไคโร [34] แต่วิดีโอ Bloomberg พูดถึงวันที่ 10 พฤษภาคม 1954 ที่เมือง Sohag [5] จึงใช้ได้แน่นอนเพียงปี 1954

ธุรกิจของพ่อถูกรัฐยึดในยุคประธานาธิบดี Nasser เขาเล่าว่าเกิดขึ้นปี 1961 และพ่อต้องไปเริ่มใหม่ที่ลิเบีย [4] ส่วนสารคดี [6] ระบุปี 1970 แต่ [5][6] ตรงกันว่า Onsi กลับไคโรปี 1976 หลังประธานาธิบดี Sadat เปิดให้เอกชนทำธุรกิจ [5][6] เขามองว่าประสบการณ์นี้สอนให้ครอบครัว "เป็นนักสู้และเพียรพยายาม" [18]

แม่ของเขา (Yousriya Loza) เลี้ยงลูกสามคนในช่วงที่พ่อไม่อยู่ และปลูกฝังเรื่องความรักและความยำเกรงพระเจ้า ซึ่งเขาถือเป็นรากของวิธีทำธุรกิจ [4][5]

เขาเรียนโรงเรียนเยอรมันในอียิปต์ แล้วจบวิศวกรรมเครื่องกลและปริญญาโทด้าน technical administration จาก ETH Zurich [24][34] ระหว่างเรียนเขาทำงานหลายอย่างเอง ทั้งล้างรถ ภารโรงกลางคืนในโรงแรม และเสิร์ฟอาหาร จนพ่อเห็นว่าเงินที่ส่งไปยังอยู่ในบัญชี [4][5]

หลังเรียนจบเขาไม่อยากเข้าบริษัทพ่อทันที เพราะไม่อยากให้คนมองว่าความสำเร็จมาจากพ่อ จึงตั้งบริษัทนำเข้าส่งออกกับเพื่อน ใช้เงินคนละประมาณ 5,000 ดอลลาร์ [5] ปีแรกขายอะไรไม่ได้เลย จนใกล้ถึงวันสุดท้ายของปีจึงได้งาน และหลังราว 2-3 ปีทั้งคู่มีเงินคนละประมาณ 250,000 ดอลลาร์เมื่อเขาอายุ 23 [4][5] จากนั้นเข้าร่วม Orascom ปี 1979 [5][24]

แนวคิดธุรกิจและวิธีหาเงิน

โอกาสที่เห็น: ปลายทศวรรษ 1990 หลายประเทศกำลังเปิดตลาดมือถือ แต่ผู้ให้บริการรายใหญ่อย่าง Vodafone หรือ France Telecom ไม่อยากเข้าตลาดที่เสี่ยงทางการเมืองหรือความปลอดภัย เขาจึงรับใบอนุญาตในที่เหล่านั้น เขาบอกว่า "ไม่ได้เลือกเพราะกลยุทธ์ แต่เพราะไม่มีทางเลือก" เพราะสู้ยักษ์ใหญ่ในตลาดหลักไม่ได้ [5]

โมเดลรายได้อธิบายง่าย ๆ: ซื้อ (หรือชนะประมูล) ใบอนุญาตมือถือใบเดียวในประเทศนั้น สร้างเครือข่าย ขายซิมแบบเติมเงินราคาถูกให้คนที่ไม่เคยมีโทรศัพท์บ้าน แล้วยิ่งมีผู้ใช้มาก ต้นทุนต่อคนยิ่งต่ำ (ผู้เขียนสรุปภาพรวมจาก [19][31][45]) เขาเล่าว่าเสนอตัวเป็นประตูเข้าตลาดภูมิภาค ถ้าใครอยากเข้าแอฟริกาและตะวันออกกลาง ก็ต้องผ่านบริษัทของเขา [31] เขาตั้งชื่อแบรนด์ท้องถิ่นแทนแบรนด์ต่างชาติ เช่น Djezzy ในแอลจีเรีย เพราะนักลงทุนต่างชาติเสียเปรียบอยู่แล้ว [45]

วินัยเรื่องราคา: เขาบอกว่า "ไม่เคยจ่ายแพงเกิน" และยอมพลาดใบอนุญาตในเซอร์เบีย ตุรกี อิหร่าน เพราะราคาที่คนอื่นจ่ายสูงเกินไป [45] กิจการร่วมทุนของ Orascom เคยถอนตัวจากการประมูลไนจีเรียเมื่อราคาใบอนุญาตแตะ 285 ล้านดอลลาร์ [31] และปฏิเสธประมูลใบอนุญาตระยะยาวในอิรักที่ต้องจ่ายราว 1.25 พันล้านดอลลาร์ [32]

ปรัชญาส่วนตัว:

• ไม่ตั้งเป้าที่เงิน แต่ตั้งเป้าที่ความสำเร็จ แล้วเงินจะตามมา [4]
• เสี่ยงสูงและทำเร็ว "ทำ 100 อย่าง ผิดสองสามอย่างยังดีกว่าทำ 2 อย่างรอบคอบ" [2]
• ไม่ทำธุรกิจกับคนที่ไม่ชอบ แม้จะกำไรมาก เขาเรียกมันว่า "ความหรูหราของการเป็นคนรวย" [2][4][21]
• ทำสิ่งที่ตัวเองเข้าใจ แล้วหา "edge" ที่คนอื่นมีน้อย [1][4]
• ซื่อสัตย์และไม่ยอมจ่ายสินบน เขาถือว่าชื่อเสียงคือทรัพย์สิน [1][24]

หลังขายธุรกิจโทรคมนาคมหลัก เขากระจายไปลงทุนทอง (ผ่านการถือหุ้นเหมือง) อสังหาริมทรัพย์ (Ora Developers [34]) และสื่อ [1][4][6][10]

เส้นทางสำคัญ

กรณีศึกษา: ปัญหาและวิธีแก้

กรณีที่ 1: แพ้ประมูลใบอนุญาตมือถือ แล้วเสนอ "ทางออกที่รัฐได้ประโยชน์กว่า" — นากิบ ซาวิริส

บริษัท: Orascom / MobiNil · อุตสาหกรรม: โทรคมนาคม · ช่วงธุรกิจ: เติบโต/ขยายกิจการ · ปัญหา: คู่แข่งยักษ์ใหญ่, กฎหมาย/การเมือง/กฎระเบียบ · ปี: 1998

สถานการณ์: รัฐบาลอียิปต์จะออกใบอนุญาตมือถือเอกชน เขาจับมือ France Telecom และ Motorola ลงประมูล [19] ตามคำเล่าของเขา มีผู้ซื้อเอกสาร 10 ราย ประมูลจริง 2 ราย อีกฝ่ายจับมือกับ Vodafone เสนอค่าใบอนุญาต 500 ล้านดอลลาร์ ส่วนเขาเสนอ 350 ล้านดอลลาร์ แต่ค่าบริการถูกกว่าถึงหนึ่งในสี่ เขาบอกว่าตอนนั้นคิดว่าประชาชนจะเชียร์ราคาถูก ขณะที่รัฐดูแต่เงินล่วงหน้า [1]

ทางเลือกที่มีตอนนั้น: ยอมแพ้ ตั้งคำร้องว่ากติกาประมูลไม่ยุติธรรม หรือเสนอทางออกใหม่ที่รัฐได้ประโยชน์

สิ่งที่เขาตัดสินใจและเหตุผล: เขาเล่าว่าประท้วงอย่างแรง แต่ "ผมมาหารัฐพร้อมทางออกเสมอเมื่อต้องร้องเรียน" จึงเสนอให้ออกสองใบอนุญาต โดยเขาจะจ่ายค่าใบอนุญาตระดับเดียวกับผู้ชนะ เหตุผลที่ใช้โน้มน้าวคือ รัฐได้เงินรวมราว 1 พันล้านแทน 500 ล้าน ผู้บริโภคได้การแข่งขัน และการลงทุนโครงสร้างพื้นฐานจะเป็นสองเท่า [1]

ผลลัพธ์: แหล่งข้อมูลอื่นเล่ารายละเอียดต่างจากเขา World Finance และสารคดี [6][19] ระบุว่า OTH แพ้ให้ Vodafone ก่อน แล้วโน้มน้าวรัฐให้ขายหุ้น 51% ของผู้ให้บริการเดิม (ECMS) ให้ ปรับชื่อเป็น MobiNil เปิดให้บริการพฤษภาคม 1998 ทั้งสองเรื่องตรงกันที่ว่า เขาเข้าตลาดเป็นผู้เล่นรายที่สองได้ด้วยการเสนอโครงสร้างที่รัฐยอมรับ เขาเรียกมันว่า "จุดเปลี่ยนชีวิต" ที่เปิดทางให้ไปซื้อใบอนุญาตทั่วตะวันออกกลางและแอฟริกา [1] (ตัวเลขมูลค่าตลาด 19 พันล้านดอลลาร์ปี 2005 ที่เขาอ้างยังไม่มีแหล่งอื่นยืนยัน)

บทเรียนสำหรับเรา:

• ถ้าแพ้ประมูลหรือแพ้ดีล อย่าแค่บ่น ให้นำ "ข้อเสนอที่อีกฝ่ายได้ประโยชน์กว่า" ไปเสนอ
• ตั้งโจทย์ให้ผู้ตัดสินใจเห็นเป้าหมายของเขา (รัฐอยากได้เงินและการแข่งขัน) ไม่ใช่เป้าหมายของเรา
• อย่าตั้งราคาแข่งด้วยการ "ถูกที่สุด" อย่างเดียว ต้องเข้าใจว่าลูกค้าตัดสินด้วยอะไรจริง ๆ

นำไปใช้กับ: ธุรกิจที่ต้องผ่านประมูลรัฐ สัมปทาน ใบอนุญาต หรือการขายให้องค์กรใหญ่ที่เลือกผู้ขายครั้งเดียว

กรณีที่ 2: ฟองสบู่ดอทคอมบีบเงินทุน — เขาเลือกไม่ขาย แต่ตัดทิ้งครึ่งหนึ่งของธุรกิจ

บริษัท: Orascom Telecom Holding · อุตสาหกรรม: โทรคมนาคม · ช่วงธุรกิจ: เผชิญวิกฤต · ปัญหา: วิกฤตการเงิน/เกือบล้มละลาย, โตเร็วเกินไป/โฟกัสหาย · ปี: 2000-2002

สถานการณ์: OTH เพิ่งเข้าตลาดหุ้นไคโรและลอนดอนปี 2000 และซื้อกิจการเร็วมาก เมื่อฟองสบู่ดอทคอมแตก ราคาหุ้นโทรคมนาคมทั้งหมดร่วง ธนาคารหยุดปล่อยกู้ ผู้ผลิตอุปกรณ์กดดันเรื่องเงินสด [4][19] ในบริบทนี้ TIME ระบุว่าบริษัทมีปัญหาการเงินปี 2001 และต้องขายสินทรัพย์ รวมถึงธุรกิจในจอร์แดน [17]

ทางเลือกที่มีตอนนั้น: นายธนาคารแนะนำให้ "ขายให้ผู้ให้บริการระดับโลกและเอากำไรตอนนี้" [19] ทางอื่นคือกู้ต่อ หรือผิดนัดชำระ

สิ่งที่เขาตัดสินใจและเหตุผล: เขาเลือกไม่ขายบริษัท แต่เสริมทีมการเงิน ขายสินทรัพย์ที่ไม่ใช่แกนหลัก (จอร์แดนและบางส่วนในแอฟริกา) เพื่อปรับงบดุล แล้วโฟกัสแอลจีเรีย อียิปต์ ปากีสถาน ตูนิเซีย [19] ในบทสัมภาษณ์ปี 2006 เขาอธิบายว่า 14 ประเทศที่ขายไปสร้าง "85% ของความปวดหัวด้านการจัดการ แต่ทำ EBITDA เพียง 5%" [45] เขาเล่าว่าจ่ายหนี้ครบตรงเวลา ไม่ขอต่อรองลดหนี้ และประธาน Alcatel เขียนจดหมายชื่นชมเขา [4]

ผลลัพธ์: เขาใช้เงินที่ได้จากการขายไปลงทุนต่อในธุรกิจหลักและต่อรองราคาอุปกรณ์ใหม่ [19] บริษัทกลับมาเติบโตเร็ว (หุ้นจากต่ำกว่า 1 ดอลลาร์ปี 2002 เป็น 53 ดอลลาร์ ณ ตอนสัมภาษณ์ (นิตยสารฉบับ พ.ย.-ธ.ค. 2006) ตามบทสัมภาษณ์ [45]) ข้อเสียคือต้องสละหลายตลาด และเขาเองยอมรับว่าช่วงนั้นเป็นหนึ่งในสองช่วงที่ยากที่สุดของชีวิต [4]

บทเรียนสำหรับเรา:

• เวลาเงินตึง ให้ถามว่าธุรกิจส่วนไหนกินเวลาผู้บริหารมากแต่ทำกำไรน้อย แล้วตัดส่วนนั้น
• จ่ายหนี้ตรงเวลาแม้เจ็บ เครดิตที่ได้ช่วยให้กู้ได้ง่ายขึ้นในรอบหน้า
• คำแนะนำ "ขายตอนนี้" จากที่ปรึกษาไม่ใช่คำตอบเดียว ต้องดูว่าธุรกิจหลักยังแข็งแรงไหม

นำไปใช้กับ: ธุรกิจที่ขยายเร็วด้วยหนี้ แล้วเจอเศรษฐกิจพลิกหรือเงินทุนแห้ง

กรณีที่ 3: อิรัก — เข้าก่อนในที่ที่ไม่มีใครกล้า และออกก่อนราคาจะบ้า

บริษัท: Orascom Telecom (Iraqna) · อุตสาหกรรม: โทรคมนาคม · ช่วงธุรกิจ: ขยายต่างประเทศ · ปัญหา: ขยายสู่ต่างประเทศ, คู่แข่งยักษ์ใหญ่, กฎหมาย/การเมือง/กฎระเบียบ · ปี: 2003-2007

สถานการณ์: ปลายปี 2003 Orascom ได้ใบอนุญาตมือถือชั่วคราว 2 ปีในตอนกลางของอิรัก ซึ่งยังอยู่ในสงคราม เปิดบริการ ธ.ค. 2003 [19] ความเสี่ยงสูง TIME รายงานว่าวิศวกรและช่างเทคนิคของ Orascom 6 คนถูกลักพา เขาพูดว่า "ผมไม่ได้นอนเป็นเดือน" [17] Euromoney รายงานว่ามีช่วงหนึ่งที่ Orascom จ่ายค่าความปลอดภัยพอ ๆ กับค่าสร้างเสาสัญญาณใหม่ [16]

ทางเลือกที่มีตอนนั้น: ไม่เข้า เข้าแล้วถอน หรืออยู่ต่อและประมูลใบอนุญาตระยะยาวเมื่อรัฐบาลจัดประมูล

สิ่งที่เขาตัดสินใจและเหตุผล: เมื่อรัฐบาลอิรักจัดประมูลใบอนุญาตระยะยาวปี 2007 และผู้เล่นในภูมิภาคแห่เข้ามา ราคาไปถึงระดับที่เขาเรียกว่าไม่คุ้ม (ราว 1.25 พันล้านดอลลาร์ ตามแถลงการณ์บริษัท [32]) เขาถอนตัวจากการประมูล แล้วขายเครือข่ายให้ Zain ราว 1.2 พันล้านดอลลาร์ โดยจ่ายครึ่งหนึ่งหลังครบหนึ่งปี และอีกครึ่งเป็นตั๋วสัญญาใช้เงินที่ Zain ค้ำประกัน [6][32]

ผลลัพธ์: บริษัทระบุว่าลงทุนในเครือข่ายเกิน 360 ล้านดอลลาร์ มีผู้ใช้ 2.8 ล้านรายเมื่อเดือนมิถุนายน 2007 [32] ส่วน Euromoney เล่าว่าเริ่มจากสัญญา 5 ล้านดอลลาร์กลายเป็นดีลขาย 1.2 พันล้านดอลลาร์ [16] และ World Finance ว่าเงินลงทุนเริ่มต้นน้อยกว่า 10 ล้านดอลลาร์ [19] (ตัวเลขผู้ใช้ตอนขายต่างกันระหว่าง 2.8 ล้านและ 3.5 ล้านตามวันที่วัด) ต้นทุนที่ไม่ใช่เงินคือความปลอดภัยของพนักงาน โดยมีพนักงานสองคนหายตัวไปราว 6 เดือนตามบทสัมภาษณ์ปี 2006 [45]

บทเรียนสำหรับเรา:

• ตลาดที่คนใหญ่ไม่เข้า มักให้ผลตอบแทนสูงและแข่งขันน้อย แต่ต้องคำนวณต้นทุนความปลอดภัยและความเสี่ยงล่วงหน้า
• ตั้ง "เพดานราคา" ก่อนเข้าประมูล แล้วยอมแพ้ถ้าเกินเพดาน
• กำหนดเงื่อนไขการออกไว้ตั้งแต่แรก ใบอนุญาตชั่วคราวทำให้เขามีจุดถอยที่ชัดเจน

นำไปใช้กับ: ธุรกิจที่เข้าตลาดใหม่ในประเทศเสี่ยง ธุรกิจที่ต้องประมูลสัมปทานหรือแย่งสัญญาใหญ่

กรณีที่ 4: ใช้สูตรเดียวกันที่อิตาลีและกรีซ ได้ผลตรงข้าม — นากิบ ซาวิริส

บริษัท: Weather Investments (Wind Italia, Wind Hellas) · อุตสาหกรรม: โทรคมนาคม · ช่วงธุรกิจ: ควบรวม/ซื้อกิจการ · ปัญหา: ทีมและวัฒนธรรมองค์กร, เศรษฐกิจถดถอย, วิกฤตการเงิน/เกือบล้มละลาย, เสียการควบคุมบริษัท · ปี: 2005-2010

สถานการณ์: ปี 2005 เขาซื้อ Wind บริษัทมือถืออันดับ 3 ของอิตาลีจาก Enel ในดีลราว 12 พันล้านยูโรรวมหนี้ ซึ่งเป็นการซื้อกิจการด้วยหนี้ (leveraged buyout) Bloomberg เรียกว่าใหญ่ที่สุดในยุโรป [5] ส่วน TIME ช่วงที่ยังเจรจาเรียกว่าอาจเป็นการเทกโอเวอร์โดยกองทุนเอกชนที่ใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์ยุโรป [17] เขาบอกว่ามีผู้เสนอซื้ออีกรายคือกลุ่ม Blackstone/Goldman Sachs [45] ต่อมาปี 2007 บริษัทของเขาซื้อ TIM Hellas ในกรีซ (ต่อมาเรียก Wind Hellas) [40]

ทางเลือกที่มีตอนนั้น: ปล่อยทีมเดิมทำต่อ หรือเปลี่ยนผู้บริหารและวิธีทำงานทั้งหมด

สิ่งที่เขาตัดสินใจและเหตุผล: ที่อิตาลี เขาดึง Luigi Gubitosi อดีต CFO ของ Fiat มาเป็นผู้นำ [16] เขาเล่าว่าเปลี่ยนทีมบริหารทั้งหมด [14] เขาบอกว่ามีคนอียิปต์ในบริษัทเพียงราว 5 คน [45] ที่กรีซ "ผมเจอคนดี ๆ เลยคิดว่าไม่ต้องเปลี่ยน และนั่นคือความผิดพลาดใหญ่" [14]

ผลลัพธ์: อิตาลีสำเร็จ เขาบอกกับ Euromoney ว่า EBITDA ของ Wind เพิ่มจาก 1.3 เป็น 2.1 พันล้านยูโรในสามปี (Euromoney ยืนยันตัวเลข 2.1 พันล้านของปี 2010/11) และ Wind refinance หนี้ราว 6.6 พันล้านยูโรจากหนี้ 8.7 พันล้านปี 2010 [16] ส่วนกรีซล้ม ปี 2009 Wind Hellas ตัดหนี้กว่า 1.1 พันล้านยูโรผ่านกลไก pre-pack ในอังกฤษ ฝั่งเขาใส่เงิน 125 ล้านยูโร [27] แต่เมื่อมาตรการรัดเข็มขัดกดยอดขายเมษายน-พฤษภาคม 2010 ลง 27% และ EBITDA ลง 54% [28] ผู้ถือหุ้นกู้ระดับ senior (ถือหนี้เกิน 1.2 พันล้านยูโร) ใส่เงิน 420 ล้านยูโรแล้วยึดบริษัท [26] เขาสรุปกับ Euromoney ว่า "ผมถือกรีซเป็นความล้มเหลว มันถ่วงสิ่งดี ๆ ของผมให้สมดุล ไม่มีใครในโลกที่ทำได้ทุกอย่าง" [16]

บทเรียนสำหรับเรา:

• สูตรที่ได้ผลในที่หนึ่ง ใช้ที่อื่นไม่ได้ถ้าเปลี่ยนเงื่อนไข อย่าให้ความสำเร็จครั้งก่อนทำให้ละเลยขั้นตอนที่ทำให้สำเร็จ
• ซื้อกิจการแล้ว ทีมบริหารคือตัวแปรหลัก ต้องตัดสินใจเรื่องคนตั้งแต่เดือนแรก
• หนี้สูงทำให้ไม่มีที่ให้พลาด เมื่อเศรษฐกิจมหภาคพลิก (กรีซปี 2010) ก็ไม่มีกันชน

นำไปใช้กับ: ธุรกิจที่ซื้อกิจการ ซื้อกิจการด้วยหนี้ หรือขยายสูตรเดิมไปหลายสาขา/หลายประเทศ

กรณีที่ 5: แอลจีเรีย — เมื่อรัฐเปลี่ยนเกม ขายทั้งกลุ่มหรือสู้?

บริษัท: Orascom Telecom (Djezzy) · อุตสาหกรรม: โทรคมนาคม · ช่วงธุรกิจ: เผชิญวิกฤต · ปัญหา: กฎหมาย/การเมือง/กฎระเบียบ, เสียการควบคุมบริษัท · ปี: 2001-2017

สถานการณ์: Orascom ชนะใบอนุญาตแอลจีเรียราวปี 2001 ราคาแหล่งละต่างกัน (ราว 700 ล้านดอลลาร์ [6][16]; 737 ล้านดอลลาร์ตาม Wikipedia [36]; 757 ล้านดอลลาร์ตามเขาเอง [45]) Djezzy เปิดให้บริการ 15 ก.พ. 2002 มี EBITDA บวกภายในสองเดือน และเป็นผู้นำตลาดภายใน 11 เดือน [19][36] ต่อมาส่วนแบ่งตลาดราว 60% และสร้างรายได้เกือบครึ่งของ Orascom Telecom [16] เขาอ้างว่าจ้างคนแอลจีเรียกว่า 4,000 คน [4]

ราวปี 2008 รัฐเปลี่ยนท่าที แอลจีเรียเรียกภาษีย้อนหลัง (ตัวเลขต่างกัน: ราว 600 ล้านดอลลาร์ตามวิดีโอ [5] และราว 1 พันล้านตาม Euromoney [16]) มีค่าปรับ 1.3 พันล้านดอลลาร์ตามข้อกล่าวหาละเมิดข้อบังคับแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ [30] เขาเล่าว่าถูกกันไม่ให้โอนเงินปันผล และถูกกีดกันการนำเข้าอุปกรณ์ [5] Euromoney สรุปในมุมนักข่าวว่า คนวงในมองว่า "การยึดแบบค่อยเป็นค่อยไป" และเสนอว่าดีลที่ Nassef พี่น้องขาย Orascom Cement ให้ Lafarge ปี 2008 อาจทำให้ประธานาธิบดี Bouteflika ไม่พอใจ [16] (เป็นการวิเคราะห์ของผู้สื่อข่าว ไม่ใช่ข้อเท็จจริงที่ยืนยันได้)

ทางเลือกที่มีตอนนั้น: (1) สู้ต่อในศาลและอนุญาโตตุลาการ (2) ขาย Djezzy ให้รัฐ (3) ขายทั้งกลุ่มให้ผู้ซื้อที่มีเครือข่ายการเมืองดีกว่า

สิ่งที่เขาตัดสินใจและเหตุผล: ช่วงเมษายน-มิถุนายน 2010 เขาเจรจาขายสินทรัพย์ให้ MTN แต่แอลจีเรียประกาศจะบล็อกการขาย Djezzy; เขาเล่ากับ Reuters ว่า MTN เสนอ 7.8 พันล้านดอลลาร์สำหรับ Djezzy (เป็นคำกล่าวอ้างของเขา) แล้วดีลล้ม [29] เดือนตุลาคม 2010 เขาตกลงขาย Orascom Telecom และ Wind ให้ VimpelCom เหตุผลที่เขาให้กับ Euromoney คือ "พวกเขาเป็นผู้ซื้อรายเดียวที่มี" และ "ปัจจัยรัสเซียจะช่วยเรื่องแอลจีเรีย ไม่ว่าชาวแอลจีเรียจะชอบหรือไม่" [16] เขายังบอกว่า "การขายให้ VimpelCom เป็นการบังคับขาย" และฝันที่จะสร้างบริษัทอาหรับ-แอฟริกันแรกถูกทำลาย [5] ในสารคดี [6] ระบุว่าเขาให้เหตุผลทางโทรทัศน์ว่าปัญหาและวิกฤตซ้ำซากทำให้เขาหมดความอยากทำงาน

ผลลัพธ์: ได้รับเงินสดราว 1.495 พันล้านดอลลาร์กับหุ้นราวหนึ่งในห้าของบริษัทใหม่ ดีลปิด 15 เม.ย. 2011 [6] (Euromoney ระบุเกือบ 2 พันล้านดอลลาร์กับราว 20% [16]) ผู้ถือหุ้นสาธารณะของ VimpelCom ราว 60% โหวตค้านและ Telenor ไม่เห็นด้วย แต่ Alfa Group ผลักให้ผ่าน [6] ปี 2014 VimpelCom ขาย 51% ของ Djezzy ให้กองทุนรัฐแอลจีเรียราว 2.64 พันล้านดอลลาร์ [6][36] ปี 2017 ศาล ICSID ปัดคำร้องมูลค่าราว 4 พันล้านดอลลาร์ของ Orascom ว่า inadmissible และปี 2020 คำร้องขอเพิกถอนก็ถูกปฏิเสธ [6][30] Euromoney เรียกกิจการที่เขาขายไปว่า "life's work" ของเขา [16]

บทเรียนสำหรับเรา:

• ธุรกิจที่ต้องใช้ใบอนุญาตรัฐ มีความเสี่ยงทางการเมืองที่ไม่ขึ้นกับผลงาน ต้องวางทางออก (ประกัน การระงับข้อพิพาท) ก่อนลงเงิน เขาเสนอให้รัฐบาลบ้านเกิดค้ำประกันความเสี่ยงทางการเมืองให้นักลงทุนไปแอฟริกา [5]
• อย่าพึ่งตลาดเดียวเกินไป: Djezzy เป็นเกือบครึ่งของรายได้ ทำให้ปัญหาเดียวกลายเป็นปัญหาทั้งบริษัท [16]
• ก่อนขายกิจการที่กำลังมีข้อพิพาท ให้ปรึกษาทนายว่าสิทธิเรียกร้องจะอยู่กับใครหลังขาย (ผู้เขียนยังไม่ได้อ่านคำวินิจฉัย ICSID ฉบับเต็ม จึงไม่ระบุเหตุผลทางกฎหมายของศาล)
• หลังบริษัทในซีเรียถูก Rami Makhlouf ญาติของ Bashar al-Assad ยึดไป (ตามที่เขาเล่า) เขาสรุปว่า "ไม่ควรร่วมทุนกับใครที่อยู่ในอำนาจ" [7]

นำไปใช้กับ: ธุรกิจที่ลงทุนในต่างประเทศภายใต้สัมปทานหรือใบอนุญาต ธุรกิจที่ต้องพึ่งรัฐเป็นลูกค้าหลักหรือผู้ให้สิทธิ

กรณีที่ 6: ตัดสินใจตอนโมโห และผูกใจกับกิจการจนไม่ยอมขาย — ราคาจริงของอารมณ์

บริษัท: Orascom Telecom / Weather Investments · อุตสาหกรรม: โทรคมนาคม, การเงิน/ธนาคาร/การลงทุน · ช่วงธุรกิจ: ควบรวม/ซื้อกิจการ · ปัญหา: วิกฤตการเงิน/เกือบล้มละลาย, เสียการควบคุมบริษัท · ปี: ไม่ระบุชัด (เขาเล่าว่าเกิดช่วงตลาดหุ้นพัง)

สถานการณ์ A (Vivendi): เขาเล่าว่าต้องการควบรวมธุรกิจมือถือของเขา (อิตาลี กรีซ แอฟริกาเหนือ) กับเครือข่ายของ Vivendi (ฝรั่งเศสและโมร็อกโก) เพื่อสร้างกลุ่มรอบเมดิเตอร์เรเนียน ประธาน Vivendi ชอบแนวคิด แต่ CEO ที่กลัวเสียตำแหน่งตอบกลับว่าไม่ควบรวม ให้ถือหุ้น 10% ของกิจการรวมกับเงินสด เขาตอบว่า "ผมไม่ได้มาขายบริษัท ถ้าผมอยากได้ 10% ของคุณ คุณห้ามผมไม่ได้" [1]

ทางเลือกที่มีตอนนั้น: เดินหนีและหาคู่ควบรวมรายอื่น ซื้อหุ้นจำนวนเล็กด้วยเงินตัวเอง หรือซื้อหุ้น 10% ด้วยหนี้ (margin loan)

สิ่งที่เขาตัดสินใจและเหตุผล: เขาเล่าว่า "ผมจะสอนบทเรียนให้ผู้ชายคนนี้" และกู้ margin loan ซื้อหุ้น 10% ทันที จากนั้นตลาดหุ้นพังทลาย [1]

ผลลัพธ์: เขาบอกว่าขาดทุนราว 450 ล้านยูโรภายในคืนเดียวเป็นเงินสด [1] ในอีกสัมภาษณ์ใช้คำว่าประมาณ 500 ล้านยูโร [7] เขาไม่บอกใครแม้พ่อซึ่งเป็นหุ้นส่วน เพราะกลัวพ่อจะช็อก จึงรับผลขาดทุนไว้เอง [1] บทเรียนที่เขาสรุปคือ "อย่าตัดสินใจเมื่อโกรธ เก็บอีโก้ไว้ในตู้ตอนตัดสินใจ" [1]

สถานการณ์ B (Deutsche Telekom): ในอีกสัมภาษณ์เขาเรียกมันว่า "การตัดสินใจที่แย่ที่สุด" ว่าครั้งหนึ่ง Deutsche Telekom เสนอซื้อบริษัทโทรคมนาคมของเขา ตีมูลค่า 14 พันล้านยูโร แต่เขา "รักบริษัทเหมือนลูก" และปฏิเสธด้วย "ปรัชญาโง่ ๆ" ภายหลังราว 4 ปีขายได้ประมาณ 8 พันล้าน เขาประเมินว่าพลาดไป 6 พันล้าน [4] (ข้อควรระวัง: ไม่มีแหล่งอิสระยืนยันข้อเสนอ 14 พันล้านยูโรนี้ ซับของสัมภาษณ์เป็นคำแปลอัตโนมัติ และยอดขายจริงที่รายงานอยู่ที่ราว 6.5-6.6 พันล้านดอลลาร์ [16] ซึ่งไม่ใช่ตัวเลขเดียวกัน)

บทเรียนสำหรับเรา:

• ตั้งกฎส่วนตัว: ห้ามตัดสินใจเรื่องเงินก้อนใหญ่ภายใน 24 ชั่วโมงหลังโกรธ หรือให้คนที่ไว้ใจช่วยทบทวน
• อย่าใช้หนี้ (margin) เพื่อ "เอาคืน" ใคร การลงทุนต้องมีเหตุผลทางธุรกิจ
• ตั้งราคาออก (exit price) ล่วงหน้า และตัดสินจากตัวเลขไม่ใช่ความผูกพัน
• บอกคนที่เกี่ยวข้องเรื่องขาดทุน เขาเองก็บอกว่า "ผมซ่อนความล้มเหลวเก่ง" [1] ซึ่งเป็นความเสี่ยงอีกชั้น

นำไปใช้กับ: เจ้าของกิจการที่ตัดสินใจด้วยอารมณ์ ผู้ก่อตั้งที่ไม่อยากขายกิจการ นักลงทุนที่ใช้เงินกู้ซื้อหุ้น

กรณีที่ 7: แคนาดา — เดิมพันว่ากฎจะเปลี่ยน แล้วถูกปิดประตูอีกครั้ง

บริษัท: Orascom / Globalive (Wind Mobile), Accelero (Allstream) · อุตสาหกรรม: โทรคมนาคม · ช่วงธุรกิจ: ขยายต่างประเทศ · ปัญหา: กฎหมาย/การเมือง/กฎระเบียบ, คู่แข่งยักษ์ใหญ่ · ปี: 2008-2013

สถานการณ์: หลังมื้อค่ำที่ไคโรปี 2008 เขาตัดสินใจลงทุนราว 700 ล้านดอลลาร์ใน Globalive ที่ Anthony Lacavera ตั้งเพื่อท้าทายผู้ให้บริการรายใหญ่สามราย (Rogers, Bell, Telus) ของแคนาดา [21] เขาใช้เงินราว 500 ล้านดอลลาร์ประมูลคลื่นความถี่ปี 2008 [20] กฎแคนาดากำหนดให้ผู้ถือหุ้นชาวแคนาดาควบคุมบริษัท ขณะที่ Orascom ให้เงินสนับสนุนเกิน 80% จึงถูกผู้ให้บริการเดิมร้องเรียน [20]

ทางเลือกที่มีตอนนั้น: ไม่ลงทุนเพราะกฎคลุมเครือ หรือลงทุนในโครงสร้างที่ยืดหยุ่นแล้วหวังว่ากฎจะเปลี่ยน

สิ่งที่เขาตัดสินใจและเหตุผล: เขาบอกว่า "เราเดิมพันว่า สถานการณ์นี้ไม่ยั่งยืน แคนาดาไม่สามารถเป็นประเทศเดียวในโลกนอกจากจีนที่ห้ามการลงทุนต่างชาติในโทรคมนาคม จึงยอมรับเงื่อนไขตอนนี้ แล้ววันหนึ่งสิ่งต่าง ๆ จะเปลี่ยน" [21] เขายังเห็นว่าตลาดแคนาดามีคู่แข่งน้อยและ ARPU ของทั้งสามรายใกล้เคียงกัน [21]

ผลลัพธ์: Wind Mobile เปิดให้บริการธันวาคม 2009 หลังหน่วยงานรัฐบาลอนุญาต [19][20] มีผู้ใช้รวม 317,000 รายเมื่อ พ.ย. 2011 และเขาบอกว่าบริการช่วยให้ราคาลดลงเฉลี่ยราว 30% [20] แต่เขาก็ยอมรับกับ CBC (พ.ย. 2011) ว่า "It was a bad idea" [20] ตุลาคม 2013 เมื่อ Accelero ของเขาเสนอซื้อ Allstream ราว 520 ล้านดอลลาร์แคนาดา รัฐบาลแคนาดาปฏิเสธโดยอ้างเหตุผลความมั่นคงแห่งชาติที่ไม่ระบุรายละเอียด เขาประกาศ "I am finished with Canada" [22][23]

บทเรียนสำหรับเรา:

• การเดิมพันว่า "กฎจะเปลี่ยน" แพงมาก ควรมีเงินสำรองและเส้นตายว่าจะถอนเมื่อไร
• ตลาดที่ผู้เล่นเดิมได้รับการปกป้อง มีโอกาสแต่ต้องยอมรับต้นทุนทางกฎหมายยาว
• ประเทศที่ "เจริญแล้ว" ไม่ได้แปลว่าความเสี่ยงต่ำ เขาเล่าว่าคาดว่าแคนาดาเหมือนอเมริกา แต่เจอความเสี่ยงแบบที่เคยเจอในประเทศกำลังพัฒนา [14]

นำไปใช้กับ: ธุรกิจที่ต้องการเข้าอุตสาหกรรมที่มีกฎคุ้มครองผู้เล่นเดิม ธุรกิจที่ใช้ผู้ร่วมทุนท้องถิ่นเพื่อผ่านกฎต่างชาติ

กรณีที่ 8: สื่อ — ซื้อได้ ขาดทุนได้ และการแยก "เจ้าของ" ออกจาก "เนื้อหา"

บริษัท: ONTV, Euronews, Moniify · อุตสาหกรรม: สื่อ/บันเทิง · ช่วงธุรกิจ: บริหารองค์กรใหญ่ · ปัญหา: กฎหมาย/การเมือง/กฎระเบียบ, ทีมและวัฒนธรรมองค์กร · ปี: 2008-2025

สถานการณ์: เขาตั้ง ONTV ปี 2008 [42] ช่องนี้รายงานการประท้วงปี 2011 เขาเล่าว่าหลังปี 2011 ทางการเริ่มกดดัน "ทุกวันมีคนโทรมาบอกให้ไล่คนนี้คนนั้น" เขาปฏิเสธเพราะเป็นเรื่องหาเลี้ยงชีพ และขายช่องให้ แทนที่จะเป็นคนไล่พิธีกร [4] สารคดี [6] ระบุว่าขายปี 2016 ให้ Ahmed Abou Hashima และเขาบอกว่าข่าวและกิจการสาธารณะทำกำไรไม่ได้ในอียิปต์ ปี 2015 เขาซื้อ Euronews ราว 53% [6][41] และขายหุ้น 88% ในธันวาคม 2021 (วิดีโอเรียกผู้ซื้อว่า AlpInvest ส่วน Wikipedia ระบุ Alpac Capital [6][41]) ยอดขายปี 2020 ลดลง 23% เหลือ 58 ล้านยูโร [6]

หลังขาย Euronews เขาบอกว่าตั้งใจเลิกทำสื่อ [1] แต่ปลายปี 2024 เขาเปิด Moniify ในดูไบ แพลตฟอร์มเนื้อหาธุรกิจสำหรับคน Gen Z และ Millennial ในตลาดเกิดใหม่ [1][3]

ทางเลือกที่มีตอนนั้น: ยอมให้ถูกแทรกแซงเพื่อรักษาช่อง ขายออก หรือปิด; ที่ Moniify คือควบคุมงบ หรือยอมขาดทุนระยะยาวเพื่อสร้างแบรนด์

สิ่งที่เขาตัดสินใจและเหตุผล: เขาเน้นกฎ "เจ้าของกับเนื้อหาต้องแยกจากกัน" [4] เมื่อถูกกดดันให้ไล่พิธีกร เขาเลือกขายช่องแทน ที่ Moniify เขาให้เหตุผลว่าเป็นการ "ตอบแทนสังคม" และบอกว่าจะนับเป็น "งานสังคม" ถ้าไม่ได้กำไรหรือขาดทุนก็ถือว่าทำเพื่อเป้าหมายที่ดี [1] ต่อมาเมื่อบริษัทใช้เงินเร็ว เขาเล่าว่าเตือนผู้บริหารหลายครั้งว่า "รายได้อยู่ไหน" ผู้บริหารมองเขาเป็นกระเป๋าเงินไม่หมด สุดท้ายเขาเปลี่ยนทีมบริหาร ตั้งลูกสาวเป็น CEO ให้คุมการใช้เงิน แต่กล่าวว่ายังไม่เคยเลิกจ้างคนมาก่อนในชีวิต [4][7]

ผลลัพธ์: ONTV: ได้เงินคืนแต่ไม่มีกำไร ("ผมไม่สนว่ากำไรไหม ผมไม่ต้องรับโทรศัพท์ทุกวัน") [4] Euronews: เขาบอกว่าขายแล้ว "ยังได้เงินคืนเกินเงินลงทุนรวม" แม้ธุรกิจขาดทุนรายปี [1] มีข้อสงสัยเรื่องความเป็นอิสระของกองบรรณาธิการ (ดูหัวข้อข้อวิจารณ์) Moniify: มีการปลดพนักงานเมื่อปี 2025 [4] (ผู้สัมภาษณ์ในพอดแคสต์ [7] ระบุว่าปลดไป 80% เขาตอบว่าเขาปลดทีมบริหารเดิม ไม่ได้ยืนยันตัวเลขนั้น) เขาเล่าว่า Moniify มีผู้ติดตามถึงหนึ่งล้านแล้ว [7]

บทเรียนสำหรับเรา:

• ธุรกิจสื่อที่ต้องพึ่งโฆษณาและต้นทุนเนื้อหาสูงมักขาดทุน ต้องมีแผนรายได้ตั้งแต่วันแรก (อย่ารอ "โตก่อนแล้วค่อยหาเงิน")
• ถ้ารู้ว่าโครงการเป็น "งานสังคม" ให้ตั้งงบสูงสุดไว้ล่วงหน้า อย่าให้ทีมเข้าใจว่าเงินไม่มีวันหมด
• ตั้งเส้นแบ่งอำนาจเจ้าของกับกองบรรณาธิการให้ชัดตั้งแต่ต้น

นำไปใช้กับ: ผู้ก่อตั้งที่เปิดสื่อ คอนเทนต์ หรือแพลตฟอร์มที่ใช้เงินส่วนตัวหนุน และเจ้าของที่ถูกกดดันจากภายนอกให้แทรกแซงทีมงาน

หลักคิดที่ได้จาก นากิบ ซาวิริส

1. ไปที่ที่คู่แข่งรายใหญ่ไม่ไป เพราะแข่งน้อยกว่าและผลตอบแทนสูงกว่า (กรณี 1, 3) [3][5]
2. ตั้งเพดานราคาแล้วเดินออกได้จริง ไม่แข่งประมูลจนไม่คุ้ม (กรณี 3) [32][45]
3. ตัดส่วนที่กินแรงแต่ไม่ทำเงินเมื่อเงินตึง (กรณี 2) [45]
4. เสนอทางออกที่อีกฝ่ายได้ประโยชน์ เมื่อแพ้เกม (กรณี 1) [1]
5. อย่าตัดสินใจตอนโกรธ และอย่าใช้หนี้เอาคืนใคร (กรณี 6) [1]
6. อย่ารักกิจการจนไม่ยอมขาย ตั้งราคาออกล่วงหน้า (กรณี 6) [4]
7. สูตรที่ชนะที่หนึ่ง ใช้ที่อื่นต้องปรับ โดยเฉพาะเรื่องคน (กรณี 4) [14]
8. ความเสี่ยงทางการเมืองต้องคิดก่อนวางเงิน และอย่าพึ่งตลาดเดียวเกินไป (กรณี 5) [5][16]
9. หาความได้เปรียบเฉพาะทางของตัวเอง เช่นเขาเห็นว่าบอร์ดบริษัทเหมืองมักมีแต่นักขุดแร่ นักธรณีวิทยา หรือนายธนาคาร ไม่มีนักธุรกิจ (ทอง) [1][10]
10. ชื่อเสียงคือทรัพย์สินที่ซื้อกลับไม่ได้ ไม่ตัดมุมและไม่จ่ายสินบน (หลายกรณี) [2][24]

ถ้าคุณทำธุรกิจแบบนี้ เรียนจากเขาเรื่องอะไร

ความผิดพลาดและข้อวิจารณ์

ข้อผิดพลาดที่เขายอมรับเอง: การตัดสินใจตอนโกรธที่ทำให้ขาดทุนหลายร้อยล้านยูโร [1] ความล้มเหลวที่กรีซ [16] การผูกใจกับกิจการจนปฏิเสธข้อเสนอที่ดี (ตามคำเล่าของเขา) [4] การเข้าแคนาดา ("a bad idea") [20] และความใจร้อนที่เขาเรียกว่า "ไม่มีความอดทน" [1]

ธุรกิจในประเทศเผด็จการ: เขาทำธุรกิจในประเทศอย่างเกาหลีเหนือ ซิมบับเว ซูดาน [4] และซีเรีย [31] Euromoney ระบุว่าหุ้นส่วนในซิมบับเวคือหลานของ Mugabe และ Tunisiana ถูกขายให้กิจการร่วมทุนของ QTel กับ Sakher El Materi ลูกเขยของประธานาธิบดี Ben Ali โดยดีลปิดก่อนการปฏิวัติในตูนิเซียราวหนึ่งสัปดาห์ [16] เขาป้องกันตัวว่าช่วยให้ชาวเกาหลีเหนือหลายล้านคน (เขาพูดว่า 2.5 ล้านใน [5] และ 3-4 ล้านใน [10]) ได้ใช้โทรศัพท์ และต้องแยก "การลงโทษรัฐบาลออกจากการลงโทษประชาชน" [5] ส่วน Koryolink ที่กลุ่มของเขาถือหุ้น 75% ปี 2016 Orascom ยอมรับว่ามีปัญหาโอนกำไรออกนอกประเทศเพราะมาตรการคว่ำบาตร [37]

ข้อพิพาทกฎหมาย: แพ้คดี ICSID กับแอลจีเรียทั้งชั้นแรกและชั้นเพิกถอน [6][30] และสารคดีระบุว่าศาลเรียกพฤติกรรมนั้นว่า abuse of rights (ไม่ชัดว่าหมายถึงฝ่ายใด) ซึ่งเขาโต้แย้งว่ามาตรการของแอลจีเรียมีแรงจูงใจทางการเมือง [6]

สื่อและความเป็นอิสระ: ที่ Euronews โพลภายในปี 2016 พบว่า 70% ของพนักงานที่ตอบไม่ไว้วางใจฝ่ายบริหาร และมีจดหมายจากสมาชิกสภายุโรปอ้างว่านักข่าวถูกบอกไม่ให้วิจารณ์ตุรกี (สารคดีเน้นว่าเป็นข้อกล่าวหา ไม่ใช่ข้อสรุป) [6] ขณะที่เขาให้คำมั่นจะเคารพความเป็นอิสระด้านบรรณาธิการ [6][41]

พรรคการเมือง: Free Egyptians Party ที่เขาตั้งได้ 15 ที่นั่งในการเลือกตั้งปลายปี 2011 ขณะที่เขาคาดว่าไม่เกิน 50 ที่นั่ง [6] ธ.ค. 2016 สมาชิกโหวต (รายงานว่า 620 ต่อ 25) ยุบคณะกรรมการผู้ดูแลที่เขาเป็นสมาชิก และเดือนก.พ. 2017 คณะกรรมการวินัยขับเขาออกเพราะไม่ไปให้ปากคำ [6][38] เขาเรียกการลงมติว่า "coup"; ผลคดีในศาลที่เขาฟ้องไม่พบในแหล่งที่ตรวจ [6]

บุคลิกและการแสดงความเห็น: เขาเรียกผู้นำหลายประเทศว่าเผด็จการ [3] และบอกว่าตัวเองไม่ใช่นักการทูต ถ้าประเทศไหนไม่ชอบความเห็นของเขา เขาก็ไม่ไปประเทศนั้น ซึ่งเขาบอกว่ามีหลายสิบประเทศ [4] เขายังยอมรับว่า ไล่ผู้จัดการทั่วไปออกในสามสัปดาห์เมื่อเห็นเขาดูถูกพนักงานชงชา [1] ซึ่งบางคนมองเป็นความยึดมั่นในหลักการ และบางคนมองเป็นการตัดสินใจเชิงอารมณ์

ข้อมูลที่ขัดกัน: วันเกิด (15 มิ.ย. ไคโร vs 10 พ.ค. Sohag) [5][34]; ปียึดกิจการ Onsi (1961 vs 1970) [4][6]; ราคาใบอนุญาตแอลจีเรีย (700/737/757 ล้านดอลลาร์) [6][16][36][45]; ผู้ซื้อ Euronews (AlpInvest vs Alpac) [6][41]; ผู้ใช้ Iraqna ตอนขาย (2.8 vs 3.5 ล้าน) [19][32]; ตัวเลขดีล VimpelCom ($6.5-6.6B) [16][17]; กระบวนการที่ได้ใบอนุญาตอียิปต์ (สองใบ vs ซื้อหุ้น 51% ของ ECMS) [1][19]

คลังคำคม

ข้อควรระวัง: คำพูดจากวิดีโอที่ซับเป็นภาษาอังกฤษอัตโนมัติ (วิดีโอ [4][7][9]) เป็นคำแปลจากภาษาอาหรับ ใช้เป็นสาระของคำพูดไม่ใช่ถ้อยคำที่ตรงเป๊ะ ส่วนที่ใส่เครื่องหมาย "ประมาณ" คือเวลาโดยประมาณจากทรานสคริปต์

การเริ่มต้นและการเลือกตลาด

• "go into places that nobody wants to go to." ไปในที่ที่ไม่มีใครอยากไป — Money Moves สัมภาษณ์ ปี 2024 ประมาณ 29:31 [1]

• "you needed to go where they're not going to go." ต้องไปที่ที่ยักษ์ใหญ่ไม่ไป — Bloomberg TV Africa 2016 ประมาณ 0:02-0:32 [5]

• "Our story is that we always go into difficult places. We always try to get the licence as cheaply as possible." เรื่องของเราคือเราเข้าที่ยากลำบากเสมอ และพยายามได้ใบอนุญาตมาในราคาถูกที่สุด — สัมภาษณ์ Euromoney ปี 2011 [16]

• "You have to go where you as a businessman coming from Egypt with limited resources can do something and not have too much competition." ต้องไปที่ที่นักธุรกิจจากอียิปต์ที่ทรัพยากรจำกัดสามารถทำอะไรได้โดยแข่งขันไม่มาก — Al Arabiya English 2024 ประมาณ 10:55 [3]

• "We have never overpaid." เราไม่เคยจ่ายแพงเกินไป — World Business (INSEAD) พ.ย.-ธ.ค. 2006 [45]

การตัดสินใจและความเสี่ยง

• "I take a lot of risks, but calculated risks." ผมเสี่ยงเยอะ แต่เป็นความเสี่ยงที่คำนวณแล้ว — TIME, 24 เม.ย. 2005 [17]

• "If you yield at the first obstacle, then you are not an entrepreneur." ถ้ายอมที่อุปสรรคแรก คุณไม่ใช่ผู้ประกอบการ — การประชุมผู้ประกอบการที่ดูไบ พ.ย. 2010 อ้างใน The National [18]

• "if you take a decision when you're angry, it definitely is going to be the wrong decision." ถ้าตัดสินใจตอนโกรธ มันต้องเป็นการตัดสินใจที่ผิดแน่นอน — Money Moves 2024 ประมาณ 20:03 [1]

• "keep you ego in the cupboard when you're taking decisions." เก็บอีโก้ไว้ในตู้ตอนตัดสินใจ — Money Moves 2024 ประมาณ 23:13 [1]

• "So, me, I'm the rocket. I'm the speed car. That will not take his foot off the benzene pedal." ผมคือจรวด คือรถแข่งที่ไม่ยกเท้าออกจากคันเร่ง — Money Moves 2024 ประมาณ 24:18-24:48 (บรรยายตัวเองเทียบกับพี่น้อง) [1]

• "Time is against you. Anything can happen. A war can erupt." เวลาเป็นศัตรู อะไรก็เกิดได้ แม้สงคราม — 1 Billion Followers Summit 2026 ประมาณ 0:00 [2]

• "Those who are afraid don't profit." คนที่กลัวไม่ได้กำไร — AlHadath 2026 ประมาณ 5:04 (ซับแปล) [9]

ความล้มเหลว

• "I consider Greece a failure, it balances my good things. There is nobody in the world who scores on everything." ผมถือว่ากรีซคือความล้มเหลว มันถ่วงสิ่งดี ๆ ให้สมดุล ไม่มีใครในโลกได้คะแนนเต็มทุกเรื่อง — Euromoney 2011 [16]

• "failure is part of being successful." ความล้มเหลวเป็นส่วนหนึ่งของความสำเร็จ — Maro of Africa รวมคลิป ประมาณ 8:14 [14]

• "sometimes you could make more money if you were more patient." บางทีผมอาจทำเงินได้มากกว่านี้ถ้าอดทนกว่านี้ — Money Moves ประมาณ 19:30 [1]

การบริหารคนและพาร์ตเนอร์

• "I consider that God has been gracious to me. So why the hell should I work with someone I don't like? I mean, it's a luxury of being rich. You can choose who you work with." พระเจ้าเมตตาผม ทำไมต้องทำงานกับคนที่ไม่ชอบ นี่คือความหรูหราของการเป็นคนรวย — 1 Billion Followers Summit 2026 ประมาณ 0:34 [2]

• "Always follow the 'win-win' theory." ยึดทฤษฎี win-win เสมอ — Kalam Business ประมาณ 30:16 (ซับแปล) [4]

• "Never work with a party you haven't researched well, or whose background and past dealings you don't know." อย่าทำงานกับคู่ค้าที่ยังไม่ได้ศึกษาประวัติ — Kalam Business ประมาณ 29:45 (ซับแปล) [4]

• "It's not about that. It's about respect." มันไม่ใช่เรื่องตำแหน่ง มันเรื่องความเคารพ (เมื่อไล่ผู้จัดการที่ดูถูกพนักงานชงชา) — Money Moves ประมาณ 39:26 [1]

• "Work has to be fun." งานต้องสนุก — Money Moves ประมาณ 26:26 [1]

ชื่อเสียงและจริยธรรม

• "I never yielded to corruption, or to authoritarian dictators trying to force me to do something unethical or against my principles. I paid the price every time, but I paid it with a lot of happiness." ผมไม่เคยยอมต่อการทุจริตหรือเผด็จการที่พยายามบังคับให้ทำสิ่งผิด ผมจ่ายราคาทุกครั้ง แต่ก็จ่ายด้วยความสุข — HBS Creating Emerging Markets Oral History, 20 พ.ย. 2023 [24]

• "Don't cut any corner because the one corner you will cut and you think it will be forgotten, it will label you for life." อย่าตัดมุม มุมเดียวที่คุณตัดและคิดว่าจะถูกลืม จะติดตัวคุณไปตลอด — 1 Billion Followers Summit ประมาณ 16:12 [2]

• "It's not a, how can I say, a luxury to be honest, no, it's mandatory." การซื่อสัตย์ไม่ใช่ของหรูหรา แต่เป็นข้อบังคับ — Money Moves ประมาณ 31:36 [1]

• "here lies a man that nobody ever managed to bend his arm." ที่นี่คือที่ฝังชายที่ไม่มีใครเคยบิดแขนเขาได้ — Bloomberg TV Africa 2016 ประมาณ 23:02 (สิ่งที่เขาอยากให้จารึกบนหลุมศพ) [5]

• "here lies a man that never hesitated to fight even at his own cost." ที่นี่คือที่ฝังชายผู้ไม่เคยลังเลที่จะสู้ แม้ต้องเสียเอง — Bloomberg TV Africa 2016 ประมาณ 23:02-23:33 [5]

ลูกค้า การลงทุน และเงิน

• "The secret, first, is not to make money your goal or objective... Money comes automatically with success." ความลับข้อแรกคืออย่าตั้งเงินเป็นเป้าหมาย... เงินจะมาเองพร้อมความสำเร็จ — Kalam Business ประมาณ 1:32 (ซับแปล) [4]

• "I have always liked to work in things I understand... Things I'm good at." ผมชอบทำสิ่งที่ผมเข้าใจ สิ่งที่ผมถนัดมาโดยตลอด — Kalam Business ประมาณ 53:10 (ซับแปล) [4]

• "money creates influence, of course. If influence creates money, that's corruption." เงินสร้างอิทธิพล ไม่ใช่ในทางกลับกัน ถ้าอิทธิพลสร้างเงิน นั่นคือการทุจริต — Kalam Business ประมาณ 37:25 (ซับแปล) [4]

• "Exploration is a very high risk business. You might go out and spend 20, 30, 40 million dollars and not find anything." การสำรวจเป็นธุรกิจเสี่ยงสูง อาจใช้ 20-40 ล้านดอลลาร์แล้วไม่เจออะไร — Egypt Mining Forum 2026 ประมาณ 2:03 [11]

• "mining companies for example don't have a businessman on their boards... when you come as a businessman you start to think you know in a business way." บอร์ดบริษัทเหมืองไม่มีนักธุรกิจ เมื่อเข้าไปจะคิดแบบธุรกิจ — Fox Business, 2 มิ.ย. 2018 [10]

• "A successful person doesn't look for more money; they look for more success." คนประสบความสำเร็จไม่มองหาเงินเพิ่ม แต่มองหาความสำเร็จเพิ่ม — Arab Cast พอดแคสต์ 2025 ประมาณ 10:01 (ซับแปล) [7]

ชีวิต

• "you have to choose in life between, going to bed at night and sleeping comfortably and feeling good about yourself, or yielding to extortion or blackmail or corruption." ต้องเลือกระหว่างหลับสบายและภูมิใจในตัวเอง หรือยอมต่อการรีดไถและทุจริต — Money Moves ประมาณ 13:06 [1]

• "I stopped, growing up since I was 30, you know?" ผมหยุดโตตั้งแต่อายุ 30 — Money Moves ประมาณ 1:38-2:08 [1]

คำคมที่แพร่หลายแต่ยังไม่ยืนยันที่มา

• "If God wanted women to be veiled, he would have created them with a veil" — Wikipedia อ้างพาดหัวบทความของ Lubna Hamdan ใน Arabian Business วันที่ 11 พ.ย. 2019 [34] ยังไม่ได้เปิดต้นฉบับอ่านบริบท จึงยังไม่ยืนยัน
• ประโยคในสื่อว่าเขา "เปลี่ยนทรัพย์สินครึ่งหนึ่งเป็นทอง" มาจากวิดีโอการตลาด [15] แต่เขาปฏิเสธการตีความนี้เองใน [10] ว่าไม่ใช่เปลี่ยนทรัพย์สินเป็นทอง แต่ลงทุนในบริษัทเหมืองทอง

แหล่งอ้างอิง

1. Billionaire: Go Where No One Else Will Go | Naguib Sawiris — MONEY MOVES by MONIIFY, YouTube, 2024-11-28 — วิดีโอ — https://www.youtube.com/watch?v=2zWp_dVwmuY — ไฟล์: docs/research/sources/naguib-sawiris/01-video-moniify-money-moves.md
2. How To Become A Billionaire | Naguib Sawiris, Anas Bukhash — 1 Billion Followers Summit, YouTube, 2026-01-12 — วิดีโอ — https://www.youtube.com/watch?v=h45d6vJEk5U — ไฟล์: docs/research/sources/naguib-sawiris/02-video-1bf-summit-billionaire.md
3. Naguib Sawiris on Investing in Ukraine, Legacy Media, and World Dictators — Al Arabiya English, YouTube, 2024-11-27 — วิดีโอ — https://www.youtube.com/watch?v=rKjoRiHqqXA — ไฟล์: docs/research/sources/naguib-sawiris/03-video-alarabiya-ukraine-media.md
4. Naguib Sawiris opens his heart - Kalam Business — CNN Business Arabic, YouTube, 2025-06-18 — วิดีโอ (ซับอังกฤษอัตโนมัติ) — https://www.youtube.com/watch?v=OwtLTqgKqBU — ไฟล์: docs/research/sources/naguib-sawiris/04-video-cnn-arabia-kalam-business.md
5. Game Changers Africa - Naguib Sawiris — Bloomberg TV Africa (อัปโหลดโดย Manveena Suri), YouTube, 2016-03-31 — วิดีโอ — https://www.youtube.com/watch?v=ixq9IMzteH4 — ไฟล์: docs/research/sources/naguib-sawiris/05-video-bloomberg-game-changers-2016.md
6. Naguib Sawiris: The $6 Billion Sale and the Fights He Lost — The African Empire Files, YouTube, 2026-11-05 — วิดีโอ (สารคดีแหล่งรอง) — https://www.youtube.com/watch?v=ifFs7u76iis — ไฟล์: docs/research/sources/naguib-sawiris/06-video-african-empire-files.md
7. Naguib Sawiris on Arab Cast podcast Qissas — Arab Cast, YouTube, 2025-10-03 — วิดีโอ (ซับอังกฤษอัตโนมัติ) — https://www.youtube.com/watch?v=G3JId-JCJ_8 — ไฟล์: docs/research/sources/naguib-sawiris/07-video-arabcast-qissas-podcast.md
8. Palestinians gained nothing from October 7 — FRANCE 24 Tete-a-Tete, YouTube, 2026-10-08 — วิดีโอ — https://www.youtube.com/watch?v=NEBTVaPpM8A — ไฟล์: docs/research/sources/naguib-sawiris/08-video-france24-tete-a-tete.md
9. Naguib Sawiris on dollar, gold, stock market, El Gouna — AlHadath Alyoum, YouTube, 2026-10-26 — วิดีโอ (ซับอังกฤษอัตโนมัติ) — https://www.youtube.com/watch?v=KRiFuejWClA — ไฟล์: docs/research/sources/naguib-sawiris/09-video-alhadath-2026.md
10. Billionaire Naguib Sawiris on why he invested in gold mining companies — Fox Business, YouTube, 2018-06-02 — วิดีโอ — https://www.youtube.com/watch?v=87b4t6zt_EI — ไฟล์: docs/research/sources/naguib-sawiris/10-video-fox-business-gold-2018.md
11. Naguib Sawiris | In2Metals | Egypt Mining Forum 2026 — Egypt Mining Forum, YouTube, 2026-09-29 — วิดีโอ — https://www.youtube.com/watch?v=gChM44o8q4U — ไฟล์: docs/research/sources/naguib-sawiris/11-video-egypt-mining-forum-2026.md
12. Sawiris Calls for Nullification of Egypt's Parliament — Bloomberg Originals, YouTube, 2011 (อัปโหลด 2012) — วิดีโอ — https://www.youtube.com/watch?v=TgiXftUEaeA — ไฟล์: docs/research/sources/naguib-sawiris/12-video-bloomberg-2011-nullification.md
13. Naguib Sawiris Calls U.S. Aid for Egypt Disappointment — Bloomberg Originals, YouTube, 2011 (อัปโหลด 2012) — วิดีโอ — https://www.youtube.com/watch?v=J285aC0DOns — ไฟล์: docs/research/sources/naguib-sawiris/13-video-bloomberg-2011-us-aid.md
14. Naguib Sawiris' Top 10 Rules for Success — Maro of Africa, YouTube, 2021-05-03 — วิดีโอ (รวมคลิป แหล่งรอง) — https://www.youtube.com/watch?v=pTkzPJdZjkc — ไฟล์: docs/research/sources/naguib-sawiris/14-video-maro-of-africa-top10.md
15. Investing During Economic Crash #4 — Noble Gold Investments, YouTube, 2020-07-10 — วิดีโอ (การตลาด น่าเชื่อถือต่ำ) — https://www.youtube.com/watch?v=H_FSm9p5OhQ — ไฟล์: docs/research/sources/naguib-sawiris/15-video-noble-gold-2020.md
16. Orascom's Sawiris: A very modern tale of corporate finance — Eric Ellis, Euromoney, 2011-02-01 — บทความ — https://www.euromoney.com/article/27bjsstsqxhkmh0iym90p/orascoms-sawiris-a-very-modern-tale-of-corporate-finance/ — ไฟล์: docs/research/sources/naguib-sawiris/16-article-euromoney-2011.md
17. Quotes of the Day (Naguib Sawiris) — TIME, 2005-04-24 — บทความ — https://content.time.com/time/quotes/0,26174,1053598,00.html — ไฟล์: docs/research/sources/naguib-sawiris/17-article-time-2005.md
18. The sage of Orascom Telecom — Bradley Hope, The National, 2011 — บทความ — https://www.thenationalnews.com/business/the-sage-of-orascom-telecom-1.442354 — ไฟล์: docs/research/sources/naguib-sawiris/18-article-thenational-2011.md
19. From a local voice to a global presence — World Finance, ประมาณ 2011 — บทความ — https://www.worldfinance.com/markets/technology/from-a-local-voice-to-a-global-presence — ไฟล์: docs/research/sources/naguib-sawiris/19-article-worldfinance.md
20. Wind Mobile backer regrets Canadian launch — CBC News, 2011-11-17 — บทความ — https://www.cbc.ca/lite/story/1.1013522 — ไฟล์: docs/research/sources/naguib-sawiris/20-article-cbc-wind-mobile-2011.md
21. Globalive financier: We will make pain, and they will suffer — Iain Marlow, The Globe and Mail, 2010-10-29 — บทความ — https://www.theglobeandmail.com/report-on-business/rob-magazine/globalive-financier-we-will-make-pain-and-they-will-suffer/article565040/?page=all — ไฟล์: docs/research/sources/naguib-sawiris/21-article-globe-and-mail-2010.md
22. Sawiris Tells Canada He's Not Spy — Yomna Yasser, Amwal Al Ghad, 2013-10-16 — บทความ — https://en.amwalalghad.com/sawiris-tells-canada-hes-not-spy-re-directs-investment-to-egypt/ — ไฟล์: docs/research/sources/naguib-sawiris/22-article-amwal-allstream-2013.md
23. Sawiris says he is finished with Canada — Daniel Bader, MobileSyrup, 2013-10-16 — บทความ — https://mobilesyrup.com/2013/10/16/sawiris-says-he-is-finished-with-canada-after-allstream-deal-sours/ — ไฟล์: docs/research/sources/naguib-sawiris/23-article-mobilesyrup-2013.md
24. Interview with Naguib Sawiris (Creating Emerging Markets) — Harvard Business School Baker Library, 2023-11-20 — เว็บไซต์ทางการ (สรุปสัมภาษณ์) — https://www.library.hbs.edu/special-collections-and-archives/collections/collection-areas/oral-histories/creating-emerging-markets/interviews/naguib-sawiris — ไฟล์: docs/research/sources/naguib-sawiris/24-official-hbs-oral-history-2023.md
25. Close-up on Orascom Telecom — MEED — บทความ — https://www.meed.com/close-up-on-orascom-telecom — ไฟล์: docs/research/sources/naguib-sawiris/25-article-meed-close-up.md
26. Sawiris loses Wind Hellas as bondholders take over — Daily News Egypt (Reuters), 2010-10-19 — บทความ — https://dailynewsegypt.com/2010/10/19/sawiris-loses-wind-hellas-as-bondholders-take-over/ — ไฟล์: docs/research/sources/naguib-sawiris/26-article-daily-news-egypt-hellas-lose.md
27. Sawiris faces new creditor tussle over Wind Hellas — Daily News Egypt (Reuters), 2010-08-27 — บทความ — https://dailynewsegypt.com/2010/08/27/sawiris-faces-new-creditor-tussle-over-wind-hellas/ — ไฟล์: docs/research/sources/naguib-sawiris/27-article-daily-news-egypt-hellas-tussle.md
28. Wind Hellas talks to creditors as austerity hurts sales — Telecompaper (Bloomberg), 2010-06 — บทความ — https://www.telecompaper.com/news/wind-hellas-talks-to-creditors-as-austerity-hurts-sales--740684 — ไฟล์: docs/research/sources/naguib-sawiris/28-article-telecompaper-hellas.md
29. Orascom in talks with Vimpelcom (Reuters chronology) — Reuters via Gulf News, 2010 — บทความ — https://gulfnews.com/amp/story/technology%2Forascom-in-talks-with-vimpelcom-1.677159 — ไฟล์: docs/research/sources/naguib-sawiris/29-article-gulfnews-reuters-vimpelcom.md
30. Orascom Challenges ICSID Ruling in 5BN Dispute with Algeria — James Barton, Developing Telecoms, 2017-10-17 — บทความ — https://www.developingtelecoms.com/telecom-business/operator-news/7378-orascom-challenges-icsid-ruling-in-5bn-dispute-with-algeria.html — ไฟล์: docs/research/sources/naguib-sawiris/30-article-developing-telecoms-icsid-2017.md
31. OT emerges as Mideast-African mobile operator — Al Bawaba (AFP), ประมาณ 2000 — เว็บไซต์ข่าว — https://www.albawaba.net/business/ot-emerges-mideast-african-mobile-operator — ไฟล์: docs/research/sources/naguib-sawiris/31-official-albawaba-ot-emerges.md
32. Orascom to Sell Iraqna (แถลงการณ์บริษัท) — Orascom Telecom / Light Reading, 2007-12 — เว็บไซต์ทางการ — https://www.lightreading.com/business-management/orascom-to-sell-iraqna — ไฟล์: docs/research/sources/naguib-sawiris/32-official-lightreading-iraqna.md
33. Biography - Naguib Sawiris — WTO Forum — เว็บไซต์ทางการ — https://www.wto.org/english/forums_e/debates_e/naguib_sawiris_popup_e.htm — ไฟล์: docs/research/sources/naguib-sawiris/33-official-wto-biography.md
34. Naguib Sawiris — Wikipedia, 2026-11 — วิกิ — https://en.wikipedia.org/wiki/Naguib_Sawiris — ไฟล์: docs/research/sources/naguib-sawiris/34-wiki-naguib-sawiris-en.md
35. Orascom Telecom Holding / Global Telecom Holding — Wikipedia — วิกิ — https://en.wikipedia.org/wiki/Orascom_Telecom_Holding — ไฟล์: docs/research/sources/naguib-sawiris/35-wiki-orascom-telecom-holding.md
36. Djezzy — Wikipedia — วิกิ — https://en.wikipedia.org/wiki/Djezzy — ไฟล์: docs/research/sources/naguib-sawiris/36-wiki-djezzy.md
37. Koryolink — Wikipedia — วิกิ — https://en.wikipedia.org/wiki/Koryolink — ไฟล์: docs/research/sources/naguib-sawiris/37-wiki-koryolink.md
38. Free Egyptians Party — Wikipedia — วิกิ — https://en.wikipedia.org/wiki/Free_Egyptians_Party — ไฟล์: docs/research/sources/naguib-sawiris/38-wiki-free-egyptians-party.md
39. Wind Tre — Wikipedia — วิกิ — https://en.wikipedia.org/wiki/Wind_Tre — ไฟล์: docs/research/sources/naguib-sawiris/39-wiki-wind-tre.md
40. Wind Hellas — Wikipedia — วิกิ — https://en.wikipedia.org/wiki/Wind_Hellas — ไฟล์: docs/research/sources/naguib-sawiris/40-wiki-wind-hellas.md
41. Euronews — Wikipedia — วิกิ — https://en.wikipedia.org/wiki/Euronews — ไฟล์: docs/research/sources/naguib-sawiris/41-wiki-euronews.md
42. ONTV (Egyptian TV channel) — Wikipedia — วิกิ — https://en.wikipedia.org/wiki/ONTV_(Egyptian_TV_channel) — ไฟล์: docs/research/sources/naguib-sawiris/42-wiki-ontv.md
43. Mobinil — Wikipedia — วิกิ — https://en.wikipedia.org/wiki/Mobinil — ไฟล์: docs/research/sources/naguib-sawiris/43-wiki-mobinil.md
44. VEON — Wikipedia — วิกิ — https://en.wikipedia.org/wiki/VEON — ไฟล์: docs/research/sources/naguib-sawiris/44-wiki-veon.md
45. Naguib Sawiris in 2006 extolls virtues of focused globalisation (World Business interview) — Ian Fraser / World Business (INSEAD), 2006-11-20 — บทความ (สัมภาษณ์) — https://www.ianfraser.org/mobile-operator-naguib-sawiris/ — ไฟล์: docs/research/sources/naguib-sawiris/45-article-world-business-interview-2006.md