จาง อีหมิง

Zhang Yiming · 张一鸣
จีน · 1983–ปัจจุบัน

วิศวกรที่ร่วมสตาร์ทอัพมาสี่แห่งโดยไม่ได้อยู่จนจบ ก่อนตั้ง ByteDance เดิมพันว่าสมาร์ทโฟนจะทำให้ข้อมูลต้องตามหาคน แล้วสร้าง TikTok จนถูกทั้งรัฐบาลจีนและสหรัฐกดดัน และเลือกลงจากเก้าอี้ CEO ขณะที่บริษัทยังโตอยู่

สรุปใน 30 วินาที

• ใคร: ผู้ก่อตั้ง ByteDance (2012) เจ้าของแอปข่าว Toutiao, Douyin และ TikTok เกิดปี 1983 ที่เมืองหลงเหยียน มณฑลฝูเจี้ยน ประเทศจีน ยังมีชีวิตอยู่ ทรัพย์สินราว 105 พันล้านดอลลาร์ตามรายงานของ Bloomberg และ Fortune (ก.ย. 2026) [2][30]
• สร้างอะไร: แพลตฟอร์มที่ใช้อัลกอริทึมแนะนำเนื้อหาให้ตรงกับแต่ละคน แทนการให้บรรณาธิการหรือผู้ใช้เลือกเอง เขาเน้นว่าบริษัท "ไม่ใช่ธุรกิจข่าว" [14]
• ปัญหาที่เจอซ้ำ ๆ: ระดมทุนยากเพราะนักลงทุนไม่เชื่อ, สู้ยักษ์ใหญ่อย่าง Tencent โดยไม่รับเงินจากพวกเขา, ถูกรัฐจีนสั่งปิดแอป, และถูกสหรัฐกดดันให้ขาย TikTok [14][19][27]
• สิ่งที่ต้องรู้: เขารับผิดต่อสาธารณะเมื่อพลาด (จดหมายขอโทษปี 2018) แต่ภาษาในจดหมายนั้นเองก็เป็นประเด็นวิจารณ์ และข้อกังวลเรื่องข้อมูลผู้ใช้/การเซ็นเซอร์ของ TikTok ยังไม่จบ [3][19]
• บทเรียนแกนกลาง: เลือกตลาดที่ยังมีที่ว่างตามการเปลี่ยนเทคโนโลยี, ดึงคนเก่งด้วยค่าตอบแทนสูงสุดของตลาด, ให้ข้อมูลแก่ทีมแทนการสั่งการ, และรู้ว่าตัวเองหมดบทบาทผู้จัดการตอนไหน [9][16][17]

ภูมิหลัง

จางเกิดในครอบครัวที่พ่อแม่เป็นข้าราชการ เป็นลูกชายคนเดียว [2] วันเกิดมีสองรายงานที่ไม่ตรงกัน คือ 1 เมษายน 1983 (Wikipedia ภาษาอังกฤษ) และ 10 เมษายน 1983 (Wikipedia ภาษาจีน) จึงใช้เพียง "ปี 1983" ในบทนี้ [1][2]

เขาเข้ามหาวิทยาลัยหนานไค (Nankai) ที่เทียนจินในปี 2001 เรียนไมโครอิเล็กทรอนิกส์ก่อนย้ายมาเรียนวิศวกรรมซอฟต์แวร์ และจบในปี 2005 [2][29] เหตุผลที่ย้าย ตามที่ CGTN สรุปจากคำบอกเล่าของเขา คืออยากเห็นผลลัพธ์เร็วและได้ลงมือจริง [38] ที่นี่เขาพบภรรยา และได้เพื่อนร่วมห้อง Liang Rubo ซึ่งต่อมาเป็นผู้ร่วมก่อตั้งและ CEO คนถัดไปของ ByteDance [13][38]

งานแรกคือบริษัทค้นหาตั๋วเดินทาง Kuxun (ก.พ. 2006) ในฐานะพนักงานคนที่ห้าและวิศวกรคนแรก [2] จางเล่าเองว่าปีที่สองเขาดูแลทีม 40-50 คนที่ทำระบบหลังบ้าน และมักช่วยทำงานนอกหน้าที่ รวมถึงเข้าไปคุยเรื่องดีไซน์สินค้าและไปพบลูกค้ากับผู้อำนวยการฝ่ายขาย [21][31] ต่อมาเขาไป Microsoft ซึ่งเขารู้สึกอึดอัดกับกฎระเบียบ ก่อนออกไปร่วมสตาร์ทอัพ Fanfou ที่ไปไม่รอด [2]

ปี 2009 เขาตั้ง 99fang.com เว็บค้นหาอสังหาริมทรัพย์ ซึ่งเป็นกิจการแรกของตัวเอง [2] ในบทความที่ 粥左罗 รวบรวมคำพูดของจาง (แหล่งรอง) จางบอกว่าเคยร่วมสตาร์ทอัพ 4 แห่งก่อนตั้ง Toutiao แต่ไม่ได้อยู่จนถึงตอนจบทุกครั้ง และเขาเชื่อว่าถ้าธุรกิจไม่ไปไหน การเลิกเร็วดีกว่าเพราะทุกคนจะได้ไปทำสิ่งที่สร้างคุณค่ามากกว่า [21]

แนวคิดธุรกิจและวิธีหาเงิน

โอกาสที่เขาเห็น จางเล่าในสุนทรพจน์ที่ Nankai ปี 2015 ว่าปี 2011 เขาสังเกตเห็นคนอ่านหนังสือพิมพ์บนรถไฟใต้ดินน้อยลงขณะที่ยอดขายสมาร์ทโฟนในจีนพุ่ง จึงเชื่อว่าโทรศัพท์จะมาแทนหนังสือพิมพ์เป็นสื่อหลัก [1][32] พอดแคสต์ Conquered สรุปแนวคิดนี้ว่า ในยุคสมาร์ทโฟน "ข้อมูลต้องตามหาคน" แทนที่คนจะต้องค้นหาเอง [40] ส่วนที่จางพูดเองคือเขาเปรียบว่า Facebook เชื่อมคนกับคน Uber เชื่อมคนกับรถ ส่วนผลิตภัณฑ์ของเขาจะเชื่อมคนกับข้อมูล [1][32]

โมเดลธุรกิจแบบเข้าใจง่าย ByteDance ไม่ผลิตข่าวเอง แต่คัดและเรียงเนื้อหาด้วยอัลกอริทึมตามพฤติกรรมของผู้ใช้แต่ละคน ยิ่งคนใช้นาน ข้อมูลก็ยิ่งมาก คำแนะนำก็ยิ่งแม่น [14] รายได้หลักมาจากการขายโฆษณาบนแอป Toutiao และ Douyin ซึ่งบริษัทดึงงานขายโฆษณากลับมาทำเอง [14][32] ต่อมายังมีการขายสินค้าผ่านวิดีโอและของขวัญเสมือนจริงบนไลฟ์ [32]

แนวคิดหลักที่เขาพูดเอง

• ความพึงพอใจที่ล่าช้า (delayed gratification) คือยอมเสียผลตอบแทนระยะสั้นเพื่อเป้าหมายที่ใหญ่กว่า เขาบอกว่าเป็นคุณสมบัติที่เขาชื่นชอบในตัวเองที่สุด [21]
• Context, not control คือให้ข้อมูลและบริบทกับทีมให้พอ แล้วให้ตัดสินใจเอง แทนการให้ CEO อนุมัติทุกเรื่อง [17]
• บริษัทคือผลิตภัณฑ์ชิ้นหนึ่ง ที่ต้องปรับปรุงซ้ำเรื่อย ๆ [9][17]
• ไปสู่ระดับโลกตั้งแต่วันแรก เขาหวังให้ Toutiao "ไร้พรมแดนเหมือน Google" [18]

เส้นทางสำคัญ

กรณีศึกษา: ปัญหาและวิธีแก้

กรณีที่ 1: ทิ้งกิจการที่กำลังไปได้ เพื่อเดิมพันการเปลี่ยนของเทคโนโลยี — จาง อีหมิง

บริษัท: 99fang.com → ByteDance · อุตสาหกรรม: ซอฟต์แวร์/อินเทอร์เน็ต · ช่วงธุรกิจ: เริ่มต้นธุรกิจ · ปัญหา: เทคโนโลยีเปลี่ยน/ถูก disrupt, ทุนน้อย/เริ่มจากศูนย์ · ปี: 2011-2012

สถานการณ์: ปี 2011 จางเป็น CEO ของ 99fang เว็บค้นหาอสังหาริมทรัพย์ที่เริ่มปี 2009 [40] ซึ่ง 36Kr ระบุว่าแอปของบริษัทเป็นหนึ่งในแอปอสังหาที่ถูกโหลดมากที่สุดของจีน [13] เขาเห็นสัญญาณว่ามือถือกำลังแทนหนังสือพิมพ์ [1][32] ในช่วงแรกทีมเดียวกันทำ 99fang ตอนกลางวัน และทำ Toutiao ตอนกลางคืนในอพาร์ตเมนต์ย่านจงกวนชุน [13] ตามรายงานของ 36Kr เดือน ก.ย. 2011 เขาไปปรึกษา Wang Qiong นักลงทุนจาก SIG ว่าเห็นโอกาสในมือถือแต่ยังคิดไม่ตก [26]

ทางเลือกที่มีตอนนั้น: อยู่ทำ 99fang ต่อซึ่งกำลังเติบโต, ขยายเป็นแอปอสังหาหลายแอป (เขาออกแอปแยกเซกเมนต์หลายแอปแล้ว ตามพอดแคสต์ที่สรุปจากหนังสือ Attention Factory [40]), หรือออกไปสร้างผลิตภัณฑ์ใหม่ที่ไม่จำกัดอยู่กับอสังหา

สิ่งที่เขาตัดสินใจและเหตุผล: เขาลาออกจากตำแหน่ง CEO ของ 99fang [40] แล้วตั้ง ByteDance [2] ส่วนที่จางเล่าเอง (ในบทความรวมคำพูด) คือสิ่งที่ตัดสินใจสำคัญ ๆ ส่วนใหญ่เสร็จภายใน 3 เดือนแรกของการตั้งบริษัท และแผนธุรกิจปี 2012 ที่เขาเล่าให้ทีมฟังในปี 2015 ตรงกับสิ่งที่ Toutiao ทำอยู่เกือบทั้งหมด [21] ตอนจากไป เขาหา CEO คนใหม่ที่เขาเห็นว่าเหมาะกว่าตนมาแทน และนักลงทุนของ 99fang ก็เป็นนักลงทุนของ Toutiao ด้วย [21]

ผลลัพธ์: Toutiao เริ่ม ส.ค. 2012 [2] ปลายปี 2016 มี DAU 78 ล้านราย และใช้เวลาเฉลี่ย 76 นาทีต่อวัน [24] ข้อควรระวัง: เหตุผลเชิงลึกของการตัดสินใจนี้ส่วนใหญ่มาจากคำบอกเล่าย้อนหลังของจางเองและบทความที่รวบรวม ไม่ใช่เอกสารในช่วงเวลานั้น

บทเรียนสำหรับเรา:

• เมื่อเห็นการเปลี่ยนของพฤติกรรมลูกค้า (เช่นย้ายจากกระดาษไปมือถือ) ให้ถามว่าธุรกิจปัจจุบันจะยังอยู่ในโลกใหม่ได้ไหม ไม่ใช่แค่ถามว่ายังทำกำไรอยู่หรือไม่
• ปรึกษาคนที่เคยลงทุนกับคุณก่อนตัดสินใจเปลี่ยนทิศทาง และบอกตรง ๆ แม้ยังไม่มีคำตอบ
• เมื่อตัดสินใจออกจากกิจการเดิม ให้จัดคนที่เหมาะกว่ามารับช่วงต่อ

นำไปใช้กับ: เจ้าของกิจการที่กำลังไปได้ดีในรูปแบบเดิมแต่เห็นช่องทางลูกค้าเปลี่ยน และพนักงานที่อยากแยกไปตั้งบริษัทเอง

กรณีที่ 2: ถูกปฏิเสธจากนักลงทุนเกือบทั้งตลาด — จาง อีหมิง

บริษัท: ByteDance / Toutiao · อุตสาหกรรม: ซอฟต์แวร์/อินเทอร์เน็ต · ช่วงธุรกิจ: ระดมทุน · ปัญหา: ถูกปฏิเสธ/ล้มเหลวซ้ำ, ทุนน้อย/เริ่มจากศูนย์ · ปี: 2012-2014

สถานการณ์: ไอเดียของจางคือแอปข่าวที่ให้ AI คัดเนื้อหา ในปี 2012 พอร์ทัลข่าวของ Tencent และเจ้าอื่นครองตลาด นักลงทุนอย่าง Sequoia ไม่เชื่อว่าวิศวกรอายุ 29 จะแข่งได้ [14] จางไปพบนักลงทุนหลายราย มีนักลงทุนรายหนึ่งปฏิเสธโดยบอกว่าจางดู "ไม่มีพลัง" และ "ไม่ใช่สไตล์ที่ฉันจะลงทุนด้วย" (ตามคำบอกเล่าที่สื่อรวบรวม) [26]

ทางเลือกที่มีตอนนั้น: ไปเสนอไอเดียกับนักลงทุนต่อให้ได้จำนวนมากขึ้น, ขอเงินจากยักษ์ใหญ่ที่พร้อมให้, หรือเริ่มจากเงินก้อนเล็กและพิสูจน์ด้วยตัวเลข

สิ่งที่เขาตัดสินใจและเหตุผล: เขาเริ่มจากนักลงทุนที่รู้จักเขามาก่อน คือ Wang Qiong แห่ง SIG ซึ่งเคยลงทุนใน Kuxun และ 99fang ตามรายงานของ 36Kr ในวันที่ 29 ม.ค. 2012 เขานัดเธอที่ร้านกาแฟ วาดต้นแบบสินค้าบนกระดาษเช็ดปาก และเธอตัดสินใจให้ SIG ลงทุนทั้งรอบ angel (นักลงทุนยุคแรกสุด) และรอบ A ต่อมา มี.ค. 2012 SIG ลงทุน 80,000 ดอลลาร์ และปลายปี 2012 ลงอีก 1 ล้านดอลลาร์พร้อมสินเชื่อเฉพาะกิจอีก 1 ล้านดอลลาร์ [26] (รายงานของ Nikkei และ Wikipedia จีนระบุว่ารอบ seed 2012 ของ SIG คือ 3 ล้านดอลลาร์ [1][32] ตัวเลขต่างกัน ผู้เขียนบทนี้จึงอ้างทั้งสอง)

เมื่อ Toutiao ระดม Series B ไม่สำเร็จเป็นเวลานาน (พอดแคสต์ Conquered เล่าตามหนังสือ Attention Factory ว่านักลงทุนอย่างน้อย 20 รายปฏิเสธ แต่ตัวเลขนี้มีแหล่งเดียว [40]) Wang Qiong แนะนำให้พบ Yuri Milner แห่ง DST ปี 2013 DST ลงทุนในรอบที่ระดับ 8 หลัก (ล้านดอลลาร์) ที่มูลค่า 60 ล้านดอลลาร์ [25][26] ปี 2014 Sequoia ซึ่งเคยลังเลกลับมานำ Series C 100 ล้านดอลลาร์ ที่มูลค่า 500 ล้านดอลลาร์ [14][25]

ผลลัพธ์: มูลค่าตามรอบระดมทุนเพิ่มจาก 60 ล้านดอลลาร์ (2013) เป็น 500 ล้านดอลลาร์ (มิ.ย. 2014) [25] ปลาย 2016 รอบ Series D ประมาณ 1 พันล้านดอลลาร์ที่มูลค่าประมาณ 1.1 หมื่นล้านดอลลาร์ [24] และ ส.ค. 2017 Fortune รายงานว่า ByteDance ระดมได้เกิน 1 พันล้านดอลลาร์แล้ว และมีรายงานว่ากำลังขอเพิ่ม 2 พันล้านที่มูลค่าเกิน 2 หมื่นล้านดอลลาร์ [35] ต้นทุน: สำนักงานแรกเป็นอพาร์ตเมนต์ 4 ห้องนอนที่ไฟฟ้าถูกตัดเป็นครั้งคราว [33] (แหล่งไม่ได้โยงกับการระดมทุนโดยตรง) และเรื่องเงินทุนยุคแรกถูกเล่าผ่านผู้อื่นเกือบทั้งหมด จางไม่ได้อธิบายความรู้สึกต่อการถูกปฏิเสธเองในแหล่งที่เก็บมา

บทเรียนสำหรับเรา:

• เริ่มจากคนที่เชื่อในตัวคุณจากผลงานเก่า ไม่ใช่เริ่มจากนักลงทุนที่ใหญ่ที่สุด
• ถูกปฏิเสธไม่ได้แปลว่าไอเดียผิด แต่บอกว่าคนฟังยังมองไม่เห็นภาพ ให้เล่าต้นแบบให้เห็นภาพชัด (เช่นการวาดบนกระดาษ)
• นักลงทุนที่ปฏิเสธครั้งแรกอาจกลับมา ถ้าตัวเลขของคุณเปลี่ยนไป

นำไปใช้กับ: สตาร์ทอัพที่ขายไอเดียที่ตลาดยังไม่เห็นภาพ และผู้ก่อตั้งที่ไม่ได้มีบุคลิก "ขายเก่ง"

กรณีที่ 3: ดึงคนเก่งและคุมองค์กรที่โตเร็วโดยไม่ให้ระบบอืด — จาง อีหมิง

บริษัท: ByteDance (Toutiao) · อุตสาหกรรม: ซอฟต์แวร์/อินเทอร์เน็ต · ช่วงธุรกิจ: เติบโต/ขยายกิจการ, บริหารองค์กรใหญ่ · ปัญหา: ทีมและวัฒนธรรมองค์กร, คู่แข่งยักษ์ใหญ่ · ปี: 2016-2020

สถานการณ์: บริษัทโตเร็ว ธุรกิจซับซ้อนขึ้น คนเก่งเริ่มมองว่าบริษัทใหญ่เกินแล้ว "พลาดช่วงดีที่สุดไปแล้ว" ซึ่งจางบอกว่าเขาผิดหวังที่ได้ยินเช่นนี้ [16] ปี 2017 Toutiao มีผู้ใช้รายวัน 120 ล้านราย และสื่อรายงานว่าจ่ายเงินเดือนสูงสุดในตลาดเพื่อดึงคนเก่ง [15][18]

ทางเลือกที่มีตอนนั้น: ใช้วิธีมาตรฐานคือเพิ่มกฎและขั้นตอนเมื่อธุรกิจซับซ้อน (ซึ่งจางบอกว่าทำให้ช้าเหมือนบริษัทใหญ่) หรือปล่อยให้วุ่นวายโดยไม่มีระบบ หรือเพิ่ม "ความหนาแน่นของคนเก่ง" ให้เร็วกว่าความซับซ้อนของธุรกิจ [16]

สิ่งที่เขาตัดสินใจและเหตุผล: จางเสนอไดอะแกรมที่เทียบ ความซับซ้อนของธุรกิจ, ความหนาแน่นของคนเก่ง และภาระของกฎระเบียบ เขาสรุปว่าวิธีที่ได้ผลคือเพิ่มความหนาแน่นของคนเก่งให้เร็วกว่าความซับซ้อน เพราะถ้ามีคนเก่ง กฎก็เขียนได้สั้นเหลือไม่กี่หลักการ [16] ข้อปฏิบัติของเขา:

• จ่ายสูงสุดของตลาด เขาสั่ง HR ประเมินตลาดทุกปีให้อยู่ระดับบนสุด และให้ความสำคัญกับ "ผลตอบแทนต่อการลงทุน" ไม่ใช่ต้นทุนแรงงาน [16]
• เพดานโบนัสสูง โบนัสประจำปีได้สูงสุดถึง 100 เดือนของเงินเดือนสำหรับคนที่ผลงานโดดเด่นมาก [16]
• ไม่ดูเงินเดือนเดิมของผู้สมัคร ค่าตอบแทนกำหนดตามตำแหน่งและระดับ [16]
• ใช้การประเมินผลประจำปีเหมือนสัมภาษณ์ใหม่ คือถามว่าถ้าพนักงานคนนี้กลับมาสมัครงานใหม่ จะเสนอค่าตอบแทนเท่าไร [16]
• ปี 2017 เขาย้ำ "Context, not control" ให้ข้อมูลมากกว่าควบคุม ลดการอนุมัติ ยกเลิกคำเรียก "boss" และ "CEO" แชร์ OKR (เป้าหมายและตัวชี้วัดผลลัพธ์) ให้ทุกคนเห็น [17]

ผลลัพธ์: Nikkei รายงานในปี 2020 ว่า ByteDance รับคนโดยไม่เน้นวุฒิหรือประสบการณ์ และผู้ล่าหัวคนในวงการเทคโนโลยีบอกว่าบริษัทนี้ดึงดูดผู้สมัครที่อยากเติบโต [32] แต่วัฒนธรรมนี้มีต้นทุน วิศวกรคนหนึ่งบอก Nikkei ว่าต้อง on-call เกือบทุกวันรวมสุดสัปดาห์ และออกจากออฟฟิศตอน 4 ทุ่มยังถือว่าเร็ว [32] ใน มี.ค. 2020 จางยอมรับในจดหมายว่าพบปัญหาการบริหาร และผลสำรวจ engagement/ความพึงพอใจของพนักงานลดลง [37]

บทเรียนสำหรับเรา:

• ถ้าอยากได้คนที่เก่งกว่าตลาด ต้องจ่ายและออกแบบรางวัลให้ "สูงพอที่จะเปลี่ยนชีวิต" ไม่ใช่แค่ต่างจากที่อื่นเล็กน้อย
• เมื่อธุรกิจซับซ้อนขึ้น อย่ารีบเพิ่มกฎ ให้ถามว่าทีมมีข้อมูลพอไหม
• การบริหารแบบให้อิสระและจ่ายสูงมาพร้อมความคาดหวังสูงและเวลาทำงานยาว (ข้อสังเกตของผู้เขียนจากหลักฐานที่ [32][37]) ควรตกลงเกณฑ์ผลงานและภาระงานให้ชัด

นำไปใช้กับ: บริษัท SME ที่เริ่มมีพนักงาน 20-200 คนแล้วรู้สึกว่าเริ่มช้าลง และธุรกิจที่แข่งกันด้วยคน (ซอฟต์แวร์ เอเจนซี่ บริการความรู้)

กรณีที่ 4: ไม่รับเงินยักษ์ใหญ่ และสู้คดีลิขสิทธิ์ — จาง อีหมิง

บริษัท: Toutiao / ByteDance · อุตสาหกรรม: ซอฟต์แวร์/อินเทอร์เน็ต · ช่วงธุรกิจ: เติบโต/ขยายกิจการ · ปัญหา: คู่แข่งยักษ์ใหญ่, กฎหมาย/การเมือง/กฎระเบียบ · ปี: 2013-2017

สถานการณ์: วงการอินเทอร์เน็ตจีนถูกครองโดย Baidu, Alibaba และ Tencent สตาร์ทอัพมือถือส่วนใหญ่จึงมักพึ่งเงินหรือการคุ้มครองจาก Alibaba กับ Tencent Bloomberg ระบุว่า ByteDance เป็นสตาร์ทอัพแรกในกลุ่มมือถือที่ไม่ขอเงินหรือการคุ้มครองจากทั้งสองราย [14] ขณะเดียวกัน ปี 2014 Sohu และสื่อใหญ่ฟ้อง Toutiao เรื่องลิขสิทธิ์ โดย Sohu เรียกค่าเสียหาย 11 ล้านหยวน และสำนักงานลิขสิทธิ์แห่งชาติเข้าตรวจสอบ [25]

ทางเลือกที่มีตอนนั้น: รับเงินและการปกป้องจากยักษ์ใหญ่, ขายกิจการ (ปี 2016 มีข่าวลือว่า Tencent จะเข้าครอบงำ Toutiao [21]), หรือยืนอยู่คนเดียว

สิ่งที่เขาตัดสินใจและเหตุผล: จางเล่าว่าเมื่อบริษัทอายุไม่ถึงหนึ่งปี มี "ยักษ์ใหญ่" รายหนึ่ง (เขาไม่ระบุชื่อ) เสนอเงินลงทุนที่น่าสนใจมาก เขาลังเลอยู่หนึ่งสัปดาห์เต็มแล้วปฏิเสธ เหตุผลคือเงินแบบนี้เป็น "สารกระตุ้น" ที่ทำให้พลังภายในที่ยังไม่แข็งแรงถูกกดไว้ และการรับความช่วยเหลือจากยักษ์จะบังคับให้เลือกข้าง ทำให้ความคิดไม่อิสระ เขาเสริมว่าคนมักประเมินข้อดีสูงไปและประเมินข้อเสียที่ซ่อนอยู่ต่ำเกินไป และ "ฉันตั้งบริษัทไม่ใช่เพื่อเป็นผู้บริหารของ Tencent" [21] (ข้อความเหล่านี้มาจากบทความรวมคำพูดของจาง ไม่ใช่การถอดเสียงสัมภาษณ์ต้นฉบับ)

ส่วนเรื่องลิขสิทธิ์ Toutiao ตอบด้วยโปรแกรมให้สื่อกระแสหลักที่ผลิตเนื้อหาต้นฉบับลงทะเบียน เมื่อยืนยันเป็นต้นทาง ก็ได้ส่วนแบ่งรายได้จากเนื้อหานั้น [24] จางยังสื่อสารว่า Toutiao "ไม่ใช่ธุรกิจข่าว" แต่เป็นเหมือนธุรกิจค้นหาหรือสื่อสังคม [14]

ผลลัพธ์: ByteDance เติบโตโดยไม่มีเงินของ Alibaba/Tencent [14] แต่ต้องต่อสู้กับ Tencent ต่อ ตัวอย่างเช่น WeChat ปิดการเข้าถึง Douyin โดยตรง และ Tencent ลงทุนใน Kuaishou คู่แข่ง [14][32] ต้นทุนที่เห็นได้คือต้องเผชิญทั้งการแข่งขันกับ Tencent และคดีลิขสิทธิ์ด้วยตัวเอง แต่ไม่มีแหล่งที่เปรียบเทียบว่าถ้ารับเงินจะเป็นอย่างไร

บทเรียนสำหรับเรา:

• เงินที่มาง่ายจากรายใหญ่อาจแลกกับอิสระ ถามตัวเองก่อนว่า "ใครจะมีอำนาจตัดสินใจหลังรับเงิน"
• ถ้าธุรกิจพึ่งเนื้อหาของคนอื่น ให้ออกแบบการแบ่งผลประโยชน์ตั้งแต่ต้น
• ตั้งตำแหน่งตัวเองให้ชัด (ไม่ใช่ธุรกิจข่าว) เพื่อเลือกคู่แข่งและกติกาที่ต้องสู้

นำไปใช้กับ: สตาร์ทอัพที่ถูกเสนอเงินหรือเข้าซื้อจากรายใหญ่ในตลาด และแพลตฟอร์มที่รวบรวมเนื้อหาจากผู้อื่น

กรณีที่ 5: เข้าตลาดวิดีโอสั้นช้า แต่ชนะด้วยข้อมูลและความตั้งใจแก้ — จาง อีหมิง

บริษัท: ByteDance (Douyin) · อุตสาหกรรม: สื่อ/บันเทิง, ซอฟต์แวร์/อินเทอร์เน็ต · ช่วงธุรกิจ: เติบโต/ขยายกิจการ · ปัญหา: คู่แข่งยักษ์ใหญ่, เทคโนโลยีเปลี่ยน/ถูก disrupt · ปี: 2016-2018

สถานการณ์: ปี 2016 วิดีโอสั้นกำลังระเบิดในจีน Kuaishou เป็นคู่แข่งและ Tencent มีแอป Weishi [32] ByteDance เปิด Douyin เดือน ก.ย. 2016 แอปให้ถ่ายและแต่งวิดีโอ 15 วินาทีแล้วแชร์ต่อ [14] ในช่วงเดียวกัน ByteDance ออกแอปวิดีโอหลายตัวพร้อมกัน ได้แก่ Douyin, Huoshan (Hypstar) และ Xigua Video [18] พอดแคสต์ Conquered เล่าตามหนังสือ Attention Factory ว่า Douyin (ชื่อเดิม A.me) ช่วงต้นผลตอบรับต่ำ เพราะเลียนกลยุทธ์ Musical.ly ที่เล็งวัยรุ่น ซึ่งในจีนมีเวลาว่างน้อย [40]

ทางเลือกที่มีตอนนั้น: ปิดแอปที่ไม่ติดตลาด, เพิ่มเงินโฆษณาโดยไม่แก้สินค้า, หรือหาสาเหตุแล้วปรับกลุ่มเป้าหมาย

สิ่งที่เขาตัดสินใจและเหตุผล: ตามพอดแคสต์ที่ถอดความจากหนังสือ (ยังไม่มีแหล่งที่สอง) ทีมในบริษัทมีการพูดถึงการปิด A.me แต่จางให้เหตุผลทำนองว่า ทิศทางนี้ถูกต้องตามหลักตรรกะและ Musical.ly พิสูจน์แล้ว ตัวเลขที่ไม่ดีเกิดจากทีมเรายังทำได้ไม่ดี [40] ทีมจึงเปลี่ยนกลุ่มเป้าหมายจากวัยรุ่นไปเป็นคนหนุ่มสาวในเมือง ตั้งชื่อและโลโก้ใหม่ [40] ผู้สร้างวิดีโอยุคแรกคนหนึ่งบอก Nikkei ว่าชื่อ Douyin มาจากข้อเสนอของผู้ใช้ และวิศวกรแก้ฟีเจอร์ที่เธอวิจารณ์ข้ามคืน [32] เมื่อข้อมูลบ่งชี้ว่าได้ผล พอดแคสต์อ้างหนังสือว่าบริษัทใช้งบโฆษณาราว 5 แสนดอลลาร์ต่อวัน (ช่วงตรุษจีน ก.พ. 2018) แล้วเพิ่มเป็น 2.8 ล้านดอลลาร์ต่อวัน ตัวเลขนี้ยังไม่ยืนยันกับแหล่งอื่น [40] จางเล่าว่าเขาเองเคยแค่ดูวิดีโอโดยไม่ทำเอง แล้วต่อมากำหนดให้ผู้บริหารทุกคนต้องทำวิดีโอของตัวเองให้ได้ยอดไลก์ถึงเกณฑ์ ไม่เช่นนั้นต้องวิดพื้น [18]

เขาพูดในสุนทรพจน์ปี 2021 ว่า "บางครั้ง going all-in เป็นความขี้เกียจ" หมายถึงทีมที่ตัดสินใจเทหมดตัวโดยไม่คิดให้ครบ [31] ในกรณีนี้ต่างกันตรงที่ การลงเงินก้อนใหญ่มาหลังข้อมูลบ่งชี้ว่าได้ผลแล้ว (ตามพอดแคสต์) เป็นข้อสังเกตของผู้เขียน และแหล่งไม่ได้บอกว่าจางเชื่อมสองเรื่องนี้เอง

ผลลัพธ์: Nikkei ระบุว่า มิ.ย. 2019 Douyin มี 486 ล้านผู้ใช้ที่ใช้งาน เทียบกับ Kuaishou 341 ล้านและ Weishi 105 ล้าน และ ByteDance อ้างว่ามี 400 ล้านผู้ใช้ต่อวันในปี 2020 [32] ต้นทุนคือแรงกดดันจาก Tencent (เช่น WeChat ปิดการเข้าถึง Douyin โดยตรง [14]) และการลงเงินจำนวนมากตามที่พอดแคสต์เล่า [40]

บทเรียนสำหรับเรา:

• ตามหลังคู่แข่งไม่ได้แปลว่าต้องถอย ถ้าตลาดมีหลักฐานว่ามีความต้องการ ให้ถามว่า "สินค้าเราทำไม่ดีตรงไหน" ก่อนสรุปว่า "ตลาดไม่ใช่"
• เปิดหลายแนวทางพร้อมกัน แล้วเทแรงให้ตัวที่ข้อมูลยืนยัน
• ใช้สินค้าของตัวเองจริงและให้ผู้บริหารใช้ด้วย

นำไปใช้กับ: ธุรกิจที่เข้าตลาดตามหลังคู่แข่ง และทีมสินค้าดิจิทัลที่ต้องตัดสินใจว่าจะปิดหรือแก้โปรเจกต์ที่ผลงานต่ำ

กรณีที่ 6: ใบสั่งปิดแอปและจดหมายขอโทษ — จาง อีหมิง

บริษัท: ByteDance (Toutiao, Neihan Duanzi) · อุตสาหกรรม: ซอฟต์แวร์/อินเทอร์เน็ต · ช่วงธุรกิจ: เผชิญวิกฤต · ปัญหา: กฎหมาย/การเมือง/กฎระเบียบ, โตเร็วเกินไป/โฟกัสหาย · ปี: 2017-2018

สถานการณ์: Neihan Duanzi แอปมุกตลกที่เปิด มี.ค. 2012 ก่อน Toutiao มีผู้ใช้ราว 200 ล้านรายถึงปี 2017 [7] จางเคยพูดว่าสินค้าสองตัวแรก คือ Neihan Duanzi กับ Toutiao ทำให้บริษัทได้ผู้ใช้รายวันถึง 1 ล้านราย [20] 29 ธ.ค. 2017 หน่วยงานกำกับอินเทอร์เน็ตของจีนกล่าวหา Toutiao ว่าเผยแพร่เนื้อหาลามกและหยาบคาย และใช้ clickbait [4] เมื่อ 10 เม.ย. 2018 หน่วยงานวิทยุโทรทัศน์แห่งชาติสั่งปิด Neihan Duanzi ถาวร [7] ในช่วงนั้น Toutiao ถูกถอดออกจากร้านแอปชั่วคราวด้วย [3]

ทางเลือกที่มีตอนนั้น: โต้แย้งหน่วยงาน, ปิดเงียบ ๆ, หรือรับผิดเป็นสาธารณะแล้วเปลี่ยนวิธีทำงาน

สิ่งที่เขาตัดสินใจและเหตุผล: เช้ามืด 11 เม.ย. 2018 จางออกจดหมายขอโทษ เขาเขียนว่าตนอยู่ในความรู้สึกผิดจนนอนไม่หลับ และ "ผลิตภัณฑ์เดินผิดทาง ทุกความรับผิดชอบเป็นของฉัน" [19] เหตุผลเชิงธุรกิจที่เขาให้ในจดหมาย: บริษัทเน้นการเติบโตและขนาดฝ่ายเดียวโดยไม่เสริมคุณภาพและความรับผิดชอบ และ "เน้นบทบาทของเทคโนโลยีมากเกินไป" [19] เขาประกาศมาตรการ: ขยายทีมตรวจเนื้อหาจาก 6,000 เป็น 10,000 คน, ตั้ง "เดือนแก้ไข" เมษายน, ระบบแบล็กลิสต์ครีเอเตอร์ที่ละเมิด, มาตรการคุ้มครองผู้เยาว์, ตั้งคณะผู้เชี่ยวชาญตรวจสอบเนื้อหา และเสริมงานพรรคในบริษัท [19] จดหมายยังใช้ภาษาทางการเมืองหนัก เช่นกล่าวว่า "ขาดการให้ความรู้เรื่องค่านิยมหลักสังคมนิยม" [19]

ผลลัพธ์: บริษัทยังเติบโต ต่อมา Bloomberg รายงานว่าแบรนด์โฆษณายังระวังความเสี่ยงด้านกฎระเบียบของ ByteDance [14] Wikipedia ระบุว่าบริษัทประกาศให้สิทธิพิเศษกับสมาชิกพรรคในการจ้างงาน [3] Wikipedia ระบุว่าจดหมายสัญญาจะ "further deepen cooperation" กับพรรค [2] The China Project เขียนว่าเขา "ไม่มีทางเลือก" ต้องเขียนจดหมายนี้ [33] จางไม่ได้อธิบายในแหล่งที่เก็บมาว่าเขาเลือกถ้อยคำนั้นเองอย่างไร

บทเรียนสำหรับเรา:

• ธุรกิจที่เติบโตเร็วจากเนื้อหาของผู้ใช้ ต้องลงทุนระบบตรวจสอบและกติกาตั้งแต่ต้น ไม่ใช่รอให้โดนสั่งปิด
• เมื่อพลาด การรับผิดทันที พร้อมแผนที่วัดผลได้ (เช่นจำนวนผู้ตรวจ ระยะเวลา) เป็นสิ่งที่ผู้ถูกกำกับดูแลทำได้เอง
• ในตลาดที่กฎเปลี่ยนเร็ว การพึ่งสินค้าตัวเดียวที่เสี่ยงต่อกฎเป็นความเสี่ยงเชิงโครงสร้าง

นำไปใช้กับ: แพลตฟอร์มคอมมูนิตี้/เนื้อหาที่ผู้ใช้สร้าง และธุรกิจที่อยู่ในอุตสาหกรรมที่มีผู้กำกับดูแลเข้มงวด

กรณีที่ 7: จาก Musical.ly ถึง TikTok และบทเรียนภูมิรัฐศาสตร์ — จาง อีหมิง

บริษัท: ByteDance (TikTok) · อุตสาหกรรม: สื่อ/บันเทิง, ซอฟต์แวร์/อินเทอร์เน็ต · ช่วงธุรกิจ: ขยายต่างประเทศ, ควบรวม/ซื้อกิจการ, เผชิญวิกฤต · ปัญหา: ขยายสู่ต่างประเทศ, กฎหมาย/การเมือง/กฎระเบียบ · ปี: 2017-2026

สถานการณ์: ปี 2017 ByteDance เปิดตัว TikTok ในต่างประเทศ ก.ย. 2017 [6] และซื้อ Musical.ly แอปลิปซิงก์ที่ดังในวัยรุ่นสหรัฐ ราคาที่สื่อรายงานคือ 800 ล้านดอลลาร์ (Bloomberg) หรือ 800 ล้าน - 1 พันล้านดอลลาร์ (WSJ) [23] Vox ตั้งข้อสังเกตว่า Musical.ly ขายหลังก่อตั้งแค่ 3 ปีและอาจเป็นเพราะการเติบโตเริ่มตัน [23] Wikipedia ระบุว่า Musical.ly มีผู้ใช้เกิน 200 ล้านคน (พ.ค. 2017) [5] ในขณะที่บริษัทเองอ้างกับ Vox ว่า 60 ล้าน [23] สองตัวเลขนี้อาจนับคนต่างกลุ่ม (เช่นผู้ลงทะเบียนกับผู้ใช้จริง) แต่แหล่งไม่ได้อธิบาย ผู้ร่วมก่อตั้ง Alex Zhu กลายเป็นผู้นำด้านสินค้าที่ TikTok [5] ต่อมาเดือน 2 ส.ค. 2018 Musical.ly ถูกแทนที่ด้วย TikTok [22]

ทางเลือกที่มีตอนนั้น: เปิด TikTok เองให้โตช้า ๆ, ซื้อคู่แข่งที่มีฐานผู้ใช้ในสหรัฐแล้ว, หรืออยู่กับตลาดจีน

สิ่งที่เขาตัดสินใจและเหตุผล: จางมองระดับโลกตั้งแต่ต้น เขาบอกว่า "บริษัทจีนเหมือนบริษัทอเมริกัน ถูกเกิดมาเพื่อเป็นบริษัทระดับโลก" และ "ถ้าตำแหน่งของคุณไม่ใช่ระดับโลก คุณจะใช้ทรัพยากรระดับโลกไม่ได้" (Tsinghua 2018 ผ่าน Nikkei) [32] เหตุผลเฉพาะเจาะจงของการซื้อ Musical.ly ในคำพูดของจางไม่ปรากฏในแหล่งที่เก็บมา เรื่องเงื่อนไขดีลที่ซับซ้อน (นักลงทุนที่ถือสิทธิ์ยับยั้ง ต้องรวมสามธุรกรรม) มีเฉพาะในพอดแคสต์ [40]

เมื่อสหรัฐเริ่มกดดัน จางเลือกไม่ละทิ้งเป้าหมายทั่วโลก ส.ค. 2020 จดหมายภายในของเขาระบุว่า ByteDance ต้องการเป็นบริษัทระดับโลกที่ไว้ใจได้ "ซึ่งไม่เปลี่ยนแปลง" และไม่เห็นด้วยกับ "การตัดสินใจ" ที่เขาเอ่ยเป็นนัยว่ามาจากการทบทวนของ CFIUS (หน่วยงานสหรัฐที่ตรวจสอบการลงทุนต่างชาติ) [36] ก่อนหน้านั้นเขาจ้าง Kevin Mayer อดีตผู้บริหาร Disney เป็น CEO ของ TikTok ย้ายงานตรวจเนื้อหาออกนอกจีน และเปิด "transparency center" ในสหรัฐ [27] เขายังขอพบเอกอัครราชทูตจีนในวอชิงตันแบบไม่เป็นทางการ แต่ Reuters รายงานว่าการติดต่อนี้ทำให้ปักกิ่งตีความว่า ByteDance เปิดรับความช่วยเหลือ และจีนปรับรายการควบคุมการส่งออกเทคโนโลยีเมื่อ 28 ส.ค. (Reuters ระบุว่ายืนยันไม่ได้ว่าสองเรื่องนี้เกี่ยวกัน) [27] บริษัทเองบอกว่าอยากเลี่ยงเป็น "political football" และใช้ช่องทางกฎหมาย [27] จางยังบอกให้พนักงานมอง "แบบชาวดาวอังคาร" เพื่อลดมุมมองเชิงชาติ [38]

ผลลัพธ์: Mayer ลาออกหลังรับตำแหน่งราว 3 เดือน [28] อินเดียแบน TikTok และ CapCut ในเดือน มิ.ย. 2020 และทำเป็นถาวรใน ม.ค. 2021 [3] ในสหรัฐ กฎหมาย PAFACA ถูกลงนาม 24 เม.ย. 2024 [3] และเมื่อ 22 ม.ค. 2026 มีการตั้ง TikTok USDS Joint Venture โดย Oracle, MGX, Silver Lake ถือรายละ 15% และ ByteDance ถือ 19.9% [6] ในจีน ชาวเน็ตจำนวนมากวิจารณ์จางว่ายอมแพ้ [38] Forbes สรุปว่าบริษัท "ยอมยกการควบคุม" ธุรกิจ TikTok สหรัฐให้กลุ่มนักลงทุนส่วนใหญ่เป็นอเมริกัน [8]

บทเรียนสำหรับเรา:

• การซื้อกิจการเพื่อเข้าตลาดใหม่เร็ว ต้องประเมินความเสี่ยงด้านกฎหมายและภูมิรัฐศาสตร์พร้อมกับคุณค่าของผู้ใช้
• ถ้าธุรกิจของคุณมีข้อมูลผู้ใช้และสัญชาติของเจ้าของเป็นประเด็น ให้เตรียมโครงสร้างความโปร่งใสและทีมท้องถิ่นก่อนเกิดวิกฤต
• อย่าหวังพึ่งรัฐบ้านเกิดโดยไม่ศึกษาว่าจะส่งผลอย่างไรกับอีกฝั่ง

นำไปใช้กับ: ธุรกิจเทคโนโลยีที่ขยายข้ามประเทศ โดยเฉพาะที่เก็บข้อมูลผู้ใช้ และบริษัทที่คิดซื้อกิจการเพื่อเข้าตลาดต่างประเทศ

กรณีที่ 8: ลงจากเก้าอี้ CEO ตอนบริษัทอยู่ที่ยอด — จาง อีหมิง

บริษัท: ByteDance · อุตสาหกรรม: ซอฟต์แวร์/อินเทอร์เน็ต · ช่วงธุรกิจ: ส่งต่อ/วางมือ, บริหารองค์กรใหญ่ · ปัญหา: ส่งต่อธุรกิจ/ผู้สืบทอด, ทีมและวัฒนธรรมองค์กร · ปี: 2020-2021

สถานการณ์: ปี 2020-2021 ByteDance มีพนักงานราว 60,000 คน (มี.ค. 2020) และเพิ่มเป็น 100,000 ภายในปีเดียวภายใต้การดูแลของ Liang Rubo ด้าน HR [13][37] รายได้ปี 2020 เพิ่มขึ้นมากกว่าสองเท่าเป็น 35 พันล้านดอลลาร์ ตามรายงาน Bloomberg [39] ขณะเดียวกันบริษัทเผชิญแรงกดดันทั้งจากสหรัฐและกฎระเบียบในจีน [11] และ เม.ย. 2021 ได้ Chew Shou Zi อดีต CFO ของ Xiaomi มารับตำแหน่ง CEO ของ TikTok [10]

ทางเลือกที่มีตอนนั้น: อยู่เป็น CEO ต่อ, หา CEO มืออาชีพจากภายนอก, หรือส่งให้ผู้ร่วมก่อตั้งที่ไว้ใจ

สิ่งที่เขาตัดสินใจและเหตุผล: 20 พ.ค. 2021 จางประกาศลงจาก CEO ในจดหมายภายในที่บริษัทเผยแพร่ เหตุผลของเขาเอง [9]:

• CEO ใหญ่ขึ้นก็กลายเป็นคอขวด (ฟังรายงาน อนุมัติ ตัดสินใจเชิงรับ) ทำให้ความรู้ในองค์กรอัปเดตช้า
• เขายอมรับว่าตนยังพึ่งความคิดก่อนตั้งบริษัทมากเกินไป และตั้งแต่ 2017 ตามเทคโนโลยี ML ไม่ทัน
• "ผมขาดทักษะบางอย่างของผู้จัดการในอุดมคติ" และชอบวิเคราะห์หลักการองค์กร/ตลาดมากกว่าบริหารคน
• ใช้คำว่า "daydreaming" อธิบายนิสัยชอบคิดถึงสิ่งที่ยังไม่เกิด และอยากใช้เวลานั้นมากขึ้น [9][12]
• เสนอให้ Liang Rubo เป็น CEO โดยทั้งคู่ทำงานเคียงกันตลอดช่วงเปลี่ยนผ่าน 6 เดือน ขณะที่ตัวเขาเองมุ่งกลยุทธ์ระยะยาว วัฒนธรรมองค์กร และความรับผิดชอบต่อสังคม

CNBC รายงานว่าเขาได้ข้อสรุปเรื่อง CEO ที่พึ่งพามากเกินไปจากการคุยกับผู้ประกอบการเมื่อ 3 ปีก่อน [43] Forbes ระบุว่ามีรายงานว่าเขาถูกกดดันจากรัฐบาลจีน ([8] เป็นการรายงานว่า "reportedly" ไม่ใช่ข้อเท็จจริงที่ยืนยัน) ผู้เขียนบทนี้จึงบันทึกไว้เป็นข้อสงสัยของสื่อ ไม่ใช่เหตุผลที่จางเขียนเอง

ผลลัพธ์: Liang ขึ้นเป็น CEO และจางลงจากตำแหน่ง chairman ในเดือน พ.ย. 2021 [2] ตาม Fortune เขายังถือหุ้นราว 21% และเป็นเศรษฐีอันดับ 1 ของเอเชียในเดือน ก.ย. 2026 โดย Fortune อ้างรายงานของ Bloomberg ว่าการลงทุนด้าน AI เป็นแรงขับสำคัญ [30] Wikipedia ระบุว่าเขายังคุมสิทธิ์โหวตมากกว่า 50% (อ้าง Reuters) [2] ต้นทุน/ข้อควรระวัง: การถอยจากการบริหารรายวันไม่ได้แปลว่าตัดอำนาจ

บทเรียนสำหรับเรา:

• ประเมินตัวเองเป็นระยะว่า "บทบาทที่ทำอยู่ตรงกับจุดแข็งตอนนี้หรือไม่" โดยเฉพาะเมื่อบริษัทโตกว่าเดิมหลายเท่า
• เลือกผู้สืบทอดจากคนที่ทำงานเคียงข้างกันมานานและรู้ระบบ (Liang รู้จักจางตั้งแต่เป็นเพื่อนร่วมห้องปี 2002 และร่วมงานกันตั้งแต่ 99fang ปี 2009) [13]
• กำหนดช่วงเปลี่ยนผ่านที่ชัดเจน (เช่น 6 เดือน) และนิยามบทบาทใหม่ของผู้ก่อตั้งให้ชัด

นำไปใช้กับ: เจ้าของธุรกิจครอบครัว/ผู้ก่อตั้งที่ธุรกิจโตเกินกำลังบริหารคนเดียว และผู้ถือหุ้นที่กำลังวางแผนส่งต่อ

หลักคิดที่ได้จากจาง อีหมิง

1. มองหา "การเปลี่ยนของพฤติกรรม" ก่อนมองหาไอเดีย — เขาเริ่มจากสังเกตคนบนรถไฟใต้ดิน [กรณีที่ 1]
2. เมื่อไอเดียไม่มีใครเห็นภาพ ให้วาดต้นแบบให้เห็นและหานักลงทุนที่เคยเชื่อใจคุณก่อน [กรณีที่ 2]
3. จ่ายคนเก่งสูงสุดของตลาด และคิดเป็นผลตอบแทนต่อการลงทุน ไม่ใช่ต้นทุน [กรณีที่ 3]
4. ให้ข้อมูล (context) แทนการควบคุม เพื่อให้ตัดสินใจเร็วและ CEO ไม่เป็นคอขวด [กรณีที่ 3, 8]
5. ยอมเสียผลประโยชน์ระยะสั้นเพื่ออิสระระยะยาว เช่นปฏิเสธเงินที่ผูกให้ต้องเลือกข้าง [กรณีที่ 4]
6. ตามหลังได้ แต่ต้องถามว่าสินค้าเราดีพอหรือยังก่อนสรุปว่าตลาดไม่ใช่ [กรณีที่ 5]
7. โตเร็วโดยไม่ลงทุนระบบรับผิดชอบ คือหนี้ที่รอวันทวง [กรณีที่ 6]
8. ไปสู่ตลาดโลกตั้งแต่ต้น แต่ต้องเตรียมรับความเสี่ยงภูมิรัฐศาสตร์ [กรณีที่ 7]
9. เมื่อพลาด ให้รับ แก้ ถอดบทเรียน และให้อภัยตัวเอง — วิธีสี่ขั้นที่เขาเล่าในสุนทรพจน์ปี 2021 [31]
10. รู้ว่าตัวเองเก่งอะไร แล้วยอมถอยเมื่อบทบาทไม่ตรงกับจุดแข็ง [กรณีที่ 8]

ถ้าคุณทำธุรกิจแบบนี้ เรียนจากเขาเรื่องอะไร

ความผิดพลาดและข้อวิจารณ์

• เนื้อหาและกฎระเบียบ: Toutiao ถูกกล่าวหาเรื่องเนื้อหาลามกและ clickbait (ธ.ค. 2017) และ Neihan Duanzi ถูกปิดถาวร (เม.ย. 2018) [4][7] The China Project วิจารณ์ว่า Zhang เคยปล่อยอัลกอริทึมให้ตามคลิกโดยไม่ค่อยสนใจเนื้อหา ก่อนถูกบังคับให้เปลี่ยน [33] (เป็นความเห็นของผู้เขียนบทความ)
• จดหมายขอโทษ: จดหมายปี 2018 ใช้ภาษาทางการเมืองหนัก เช่นอ้างว่าบริษัทขาด "สี่ความตระหนัก" และค่านิยมหลักสังคมนิยม [19] Wikipedia ระบุว่าเขาอ้างถึงการทำงานตามแนวคิดของสี จิ้นผิงที่ "อ่อน" และสัญญาจะร่วมมือกับพรรคมากขึ้น [2]
• ความใกล้ชิดกับรัฐ: กระทรวงยุติธรรมสหรัฐเรียกเขาว่า "mouthpiece" ของพรรคคอมมิวนิสต์ในเอกสารศาลปี 2020 [2] ByteDance ตั้งคณะกรรมการพรรคในบริษัทปี 2014 [3] อีกด้านหนึ่ง Reuters ระบุว่าจางวางตัวห่างรัฐบาลจีนและไม่เป็นสมาชิก CPPCC [27] สองภาพนี้ไม่ได้ขัดกันเสมอไป
• ข้อมูลผู้ใช้ การเซ็นเซอร์ และการเมืองระหว่างประเทศ: อินเดียแบน TikTok และ CapCut (2020-2021) [3] สหรัฐตั้งข้อกังวลเรื่องข้อมูลผู้ใช้ และ TikTok ต้องแยกกิจการสหรัฐ [6] ถูกวิจารณ์เรื่องเซ็นเซอร์และตัวกรอง [3] จางเคยบอกว่าไม่เคยได้รับคำขอให้ส่งข้อมูลจากรัฐบาลจีน ซึ่งเป็นคำกล่าวอ้างของเขาเอง [33]
• คดีความ: พ.ค. 2023 NYT รายงานว่าอดีตพนักงานฟ้องว่าจางเอื้อการติดสินบน Lu Wei ซึ่งเป็นเพียงข้อกล่าวหาในคดี [2]
• วัฒนธรรมงาน: พนักงานบอก Nikkei ว่าต้อง on-call เกือบทุกวัน [32] และจางยอมรับในปี 2020 ว่าความพึงพอใจของพนักงานลดลง [37]
• ลิขสิทธิ์: ปี 2014 ถูกสื่อใหญ่ฟ้อง และเข้าสู่การตรวจสอบจากหน่วยงานลิขสิทธิ์ [25]
• ความล้มเหลวก่อนหน้า: Fanfou ไปไม่รอด [2] และเขาเล่าว่าร่วมสตาร์ทอัพ 4 แห่งโดยไม่อยู่จนจบ [21]
• ช่องว่างข้อมูล: เหตุผลของจางต่อการตัดสินใจสำคัญหลายเรื่อง (เช่นการซื้อ Musical.ly) ไม่ได้ถูกบันทึกเป็นคำพูดของเขาเองในแหล่งที่เก็บมา เขาให้สัมภาษณ์น้อย [32] วิดีโอ YouTube สรุปชีวประวัติบางคลิป ([41][42]) เป็นแหล่งรองคุณภาพต่ำที่มีข้อมูลคลาดเคลื่อน จึงใช้เพียงตรวจโครงเรื่องทั่วไป และสัมภาษณ์วิดีโอภาษาจีนของจางที่พบหลายคลิปไม่มีซับไตเติลให้ถอดเสียงได้

คลังคำคม

เรื่องการเปลี่ยนบทบาทและการรู้ตัวเอง

• "The truth is, I lack some of the skills that make an ideal manager. I'm more interested in analyzing organizational and market principles, and leveraging these theories to further reduce management work, rather than actually managing people." ความจริงคือผมขาดทักษะบางอย่างของผู้จัดการในอุดมคติ ผมสนใจวิเคราะห์หลักการขององค์กรและตลาด แล้วใช้ทฤษฎีนั้นลดงานบริหาร มากกว่าจะบริหารคนจริง ๆ — จดหมายถึงพนักงาน 20 พ.ค. 2021 (ฉบับแปลอังกฤษที่ ByteDance เผยแพร่) [9]

• "Yet I worry that I am still relying too much on the ideas I had before starting the company, and haven't challenged myself by updating those concepts." แต่ผมกังวลว่ายังพึ่งความคิดจากก่อนตั้งบริษัทมากเกินไป และยังไม่ได้ท้าทายตัวเองด้วยการอัปเดตแนวคิดเหล่านั้น — จดหมายเดียวกัน [9]

• "I said that often when companies mature and expand, many fall into the trap of the CEO becoming overly central — listening to presentations, handling approvals, and making decisions reactively." ผมเคยพูดว่า เมื่อบริษัทโตขึ้น หลายแห่งตกกับดักที่ CEO กลายเป็นศูนย์กลางเกินไป คือนั่งฟังรายงาน อนุมัติ และตัดสินใจแบบตั้งรับ — จดหมายเดียวกัน [9]

• "What I mean isn't that I'm zoning out, but rather that I'm thinking about possibilities that people might think are just fantasy." ที่ผมหมายถึง "เหม่อลอย" ไม่ใช่การเหม่อ แต่คือการคิดถึงความเป็นไปได้ที่คนอื่นอาจมองว่าเป็นแค่จินตนาการ — จดหมายเดียวกัน (เรื่องสถานะออนไลน์ "Daydreaming") [9]

• "In our 2012 business plan, I told the team that the most rewarding thing about building a company is being able to enjoy the journey together." ในแผนธุรกิจปี 2012 ผมบอกทีมว่าสิ่งที่คุ้มค่าที่สุดของการสร้างบริษัทคือการได้เพลิดเพลินกับการเดินทางด้วยกัน — จดหมายเดียวกัน [9]

เรื่องใจ ความผิดพลาด และการตัดสินใจ

• "Sometimes, going all-in can be a kind of laziness." บางครั้งการเทหมดตัวเป็นความขี้เกียจชนิดหนึ่ง — สุนทรพจน์ครบรอบ 9 ปี ByteDance (2021) แปลโดย KrASIA [31]

• "Ordinary minds make extraordinary things happen." ใจธรรมดาทำให้เรื่องไม่ธรรมดาเกิดขึ้นได้ — สุนทรพจน์เดียวกัน [31]

• "Do not mistake external reasons for internal reasons or mistake luck for capability." อย่าเอาเหตุภายนอกมาเป็นเหตุภายใน และอย่าเอาโชคมาเป็นความสามารถ — สุนทรพจน์เดียวกัน [31]

• "My suggestion: do not blame yourself for too long." ข้อเสนอของผม: อย่าโทษตัวเองนานเกินไป — สุนทรพจน์เดียวกัน เมื่อพูดถึงวิธีรับมือความผิดพลาดสี่ขั้น (ยอมรับ แก้ ถอดบทเรียน ให้อภัย) [31]

• "I feel that methodology is actually not very useful, and oftentimes, can be completely useless." ผมรู้สึกว่า "ระเบียบวิธี" จริง ๆ ไม่ค่อยมีประโยชน์ และบ่อยครั้งไร้ประโยชน์สิ้นเชิง — สุนทรพจน์เดียวกัน (ระวัง: คำแปลภาษาอังกฤษโดยสื่อ) [31]

• "产品走错了路，出现了与社会主义核心价值观不符的内容，没有贯彻好舆论导向，接受处罚，所有责任在我。" ผลิตภัณฑ์เดินผิดทาง มีเนื้อหาที่ไม่สอดคล้องกับค่านิยมหลักสังคมนิยม ไม่ได้ยึดแนวทางความเห็นสาธารณะ ยอมรับบทลงโทษ ความรับผิดชอบทั้งหมดเป็นของผม — จดหมายขอโทษเรื่อง Neihan Duanzi 11 เม.ย. 2018 [19]

• "我们片面注重增长和规模，却没有及时强化质量和责任" เรามุ่งเน้นการเติบโตและขนาดฝ่ายเดียว โดยไม่ได้เสริมคุณภาพและความรับผิดชอบทันเวลา — จดหมายเดียวกัน [19]

• "一直以来，我们过分强调技术的作用，却没有意识到，技术必须要用社会主义核心价值观来引导" ที่ผ่านมาเราเน้นบทบาทของเทคโนโลยีมากเกินไป โดยไม่ตระหนักว่าเทคโนโลยีต้องถูกชี้นำด้วยค่านิยมหลักสังคมนิยม — จดหมายเดียวกัน [19]

เรื่องการบริหารคนและองค์กร

• "The key here is not the cost, but the value generated in return." ประเด็นสำคัญไม่ใช่ต้นทุน แต่คือคุณค่าที่ได้กลับมา — Code Class 2016 (เรื่องต้นทุนแรงงาน) [16]

• "I have always instructed our HR department to pay at the top of the market range." ผมสั่ง HR มาตลอดให้จ่ายที่ระดับบนสุดของตลาด — Code Class 2016 [16]

• "Carry out challenging work with exceptional colleagues." ทำงานที่ท้าทายร่วมกับเพื่อนร่วมงานที่ยอดเยี่ยม — Code Class 2016 (ข้อความสรุปของบริษัท) [16]

• "A CEO should also be an excellent HR executive." CEO ควรเป็นผู้บริหาร HR ที่ยอดเยี่ยมด้วย — Code Class 2016 [16]

• "Presently, we are inclined towards a 'Context, not control' solution when it comes to problem-solving." ตอนนี้เราเอนไปทางแนวทาง "ให้บริบท ไม่ใช่ควบคุม" เมื่อแก้ปัญหา — Code Class 2017 [17]

• "Grand strategies passed down from the top often have a tragic ending, and there are many real-life examples of such in the business world." กลยุทธ์ใหญ่ที่สั่งลงมาจากข้างบนมักจบอย่างน่าเศร้า และมีตัวอย่างจริงมากมายในโลกธุรกิจ — Code Class 2017 [17]

• "We want everybody to realize that reporting lines are a means by which information is reported." เราอยากให้ทุกคนตระหนักว่าสายบังคับบัญชาเป็นเพียงช่องทางที่ข้อมูลถูกรายงาน — Code Class 2017 [17]

• "A lot of [product managers] in our company, myself included, would not have been able to work here if we followed such criteria." ผู้จัดการผลิตภัณฑ์จำนวนมากในบริษัทเรา รวมถึงผมเอง คงไม่ได้ทำงานที่นี่ถ้าใช้เกณฑ์แบบนั้น — บล็อกโพสต์ของจางปี 2019 ตามที่ Nikkei อ้าง เมื่อเขาตำหนิเกณฑ์รับสมัครที่ต้องมีประสบการณ์ 5 ปี [32]

• "your sense of responsibility and your desire to do things well, will drive you to do more things and to gain experience." ความรับผิดชอบและความอยากทำให้ดีจะผลักให้คุณทำสิ่งต่าง ๆ มากขึ้นและได้ประสบการณ์ — พูดถึงช่วงทำงานที่ Kuxun ตามที่ SCMP รายงานผ่าน Business Insider [29]

เรื่องลูกค้า ตลาด และการขยายระดับโลก

• "The most important thing is that we are not a news business. We are more like a search business or a social media platform." สิ่งสำคัญที่สุดคือเราไม่ใช่ธุรกิจข่าว เราเป็นธุรกิจค้นหาหรือแพลตฟอร์มโซเชียลมากกว่า — สัมภาษณ์ Bloomberg 2017 [14]

• "We push information, not by queries, by news recommendations." เราส่งข้อมูลให้ ไม่ใช่ตามคำค้น แต่ตามการแนะนำข่าว — สัมภาษณ์ Bloomberg 2017 [14]

• "Just like Facebook connecting people with people, and Uber connecting people with vehicles ... connect people with information." เหมือน Facebook เชื่อมคนกับคน และ Uber เชื่อมคนกับรถ สินค้าของผมเชื่อมคนกับข้อมูล — Nankai University 2015 ตามที่ Nikkei สรุป (ส่วนที่ตัดตอนเป็นคำพูดของผู้สื่อข่าว) [32]

• "We must work harder, we must also be more perfectionist." เราต้องทำงานหนักขึ้น และต้องเป็นนักสมบูรณ์แบบมากขึ้นด้วย — สนทนากับ Hans Tung (GGV) 10 ต.ค. 2017 เมื่อถามเรื่องบริษัทจีนไปต่างประเทศ [18]

• "Google is a company without borders. I hope Toutiao will be as border-less as Google." Google เป็นบริษัทไร้พรมแดน ผมหวังว่า Toutiao จะไร้พรมแดนเหมือน Google — การสนทนาเดียวกัน [18]

• "Chinese companies, like their American counterparts, are born to be global. If you can't position yourself globally, you won't be able to take advantage of global resources." บริษัทจีนเหมือนบริษัทอเมริกัน เกิดมาเพื่อเป็นบริษัทระดับโลก ถ้าวางตำแหน่งตัวเองไม่เป็นระดับโลก ก็ใช้ทรัพยากรโลกไม่ได้ — Tsinghua University 2018 ตามที่ Nikkei อ้าง [32]

• "Bytedance wants to become a trustworthy global company; this is unchanged." ByteDance อยากเป็นบริษัทระดับโลกที่ไว้ใจได้ เรื่องนี้ไม่เปลี่ยน — จดหมายภายใน ส.ค. 2020 ตามที่ KrASIA รายงาน [36]

• "For a very long time, I was merely watching Tik Tok videos without making any of them myself, because it's a product mainly for young people." นานมากที่ผมแค่ดูวิดีโอ TikTok แต่ไม่ได้ทำเอง เพราะเป็นสินค้าสำหรับคนหนุ่มสาวเป็นหลัก — สนทนากับ Hans Tung 2017 ก่อนเล่าเรื่องบังคับผู้บริหารทำวิดีโอ [18]

เรื่องชีวิต ความอดทน และเป้าหมาย (ต้นฉบับภาษาจีนจากบทความรวมคำพูด)

คำคมกลุ่มนี้อยู่ในบทความที่ 粥左罗 รวบรวมจากการสัมภาษณ์และบล็อกของจาง ผู้เขียนบทนี้ไม่ได้ตรวจกับต้นฉบับการสัมภาษณ์ จึงตีความว่าเป็นคำพูดบุรุษที่หนึ่งที่เชื่อถือได้ระดับปานกลาง [21]

• "延迟满足感程度不在一个量级的人，是没法进行有效沟通的。" คนที่ระดับความพึงพอใจที่ล่าช้าต่างกันมาก ๆ สื่อสารกันให้ได้ผลได้ยาก — อ้างในบทความของ 粥左罗 [21]

• "刚毕业时薪酬差三五千块，真的可以忽略不计。" ตอนเพิ่งจบ เงินเดือนต่างกันสามห้าพันหยวน ไม่ถือว่าสำคัญจริง ๆ — อ้างในบทความเดียวกัน (เรื่องเลือกอาชีพ) [21]

• "创业如果不顺利，早死早升天，往前看就行了。" ถ้าธุรกิจไม่ไปไหน ล้มเร็วก็ดีกว่า มองไปข้างหน้าก็พอ — อ้างในบทความเดียวกัน [21]

• "我创立公司，才不想成为腾讯高管，这样多没意思。" ผมตั้งบริษัทไม่ได้อยากเป็นผู้บริหาร Tencent มันน่าเบื่อ — อ้างในบทความเดียวกัน (เรื่องข่าวลือ 2016) [21]

• "我最欣赏自己的特质，就是延迟满足感，而最大的延迟满足感，是思维上的。" คุณสมบัติที่ผมชื่นชมในตัวเองที่สุดคือความพึงพอใจที่ล่าช้า และอย่างที่ใหญ่ที่สุดคือในด้านความคิด — อ้างในบทความเดียวกัน [21]

• "Romance is all about imagining interesting things that could happen in theory but not in reality yet." ความโรแมนติกคือการจินตนาการถึงสิ่งน่าสนใจที่ในทางทฤษฎีเกิดขึ้นได้ แต่ในความจริงยังไม่เกิด — Kai-Fu Lee อ้างคำพูดของจางใน TIME 100 ปี 2019 [34]

• "The best way to predict the future is to create it. But first, you must face reality." วิธีที่ดีที่สุดในการทำนายอนาคตคือสร้างมันขึ้นมา แต่ก่อนอื่นต้องเผชิญความจริง — สัมภาษณ์ Caijing ตามที่ CGTN (สื่อรัฐจีน) อ้าง [38]

คำคมที่แพร่หลายแต่ยังไม่ยืนยันที่มา

• "Mediocrity pulls you down like gravity; only escape velocity can free you." — พอดแคสต์ Conquered (ที่ราว [33:46] ของคลิป) อ้างว่าเป็นทวีตบน Weibo ปี 2010 ของจาง แต่ไม่พบโพสต์ต้นฉบับ [40]
• "The loneliness of University Life gave me the quietest time of my life to read..." — พิธีกรพอดแคสต์ ([18:28]) อ่านว่าเป็นส่วนหนึ่งของสุนทรพจน์ที่ Nankai ปี 2016 เป็นคำแปลภาษาอังกฤษที่ผ่านพิธีกร ยังไม่พบต้นฉบับ [40]
• มีวิดีโอ YouTube ภาษาจีน (ช่อง 识君SHIJUN) ตั้งชื่อว่า "张一鸣谈创办今日头条：马斯克一句话启发我创业" ผู้เขียนยังถอดเสียงไม่ได้ (ไม่มีซับ) จึงไม่ยืนยันว่า Elon Musk พูดอะไรหรือจางพูดว่าอะไร
• ประโยค "ล้มเร็วก็ดี" ที่เล่าต่อกันบนโซเชียล มีที่มาจากคำพูดภาษาจีนในบทความรวมคำพูดที่ [21] ซึ่งรวมไว้ในหมวดคำคมข้างต้นแล้ว แต่ยังไม่พบเสียงหรือวิดีโอต้นฉบับ

แหล่งอ้างอิง

1. 张一鸣 (Zhang Yiming) - Chinese Wikipedia — Wikipedia contributors, Wikimedia, 2026 (accessed) — วิกิ — https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%BC%A0%E4%B8%80%E9%B8%A3 — ไฟล์: docs/research/sources/zhang-yiming/01-wiki-zh-wikipedia-zhang-yiming.md
2. Zhang Yiming - Wikipedia — Wikipedia contributors, 2026 (accessed) — วิกิ — https://en.wikipedia.org/wiki/Zhang_Yiming — ไฟล์: docs/research/sources/zhang-yiming/02-wiki-en-wikipedia-zhang-yiming.md
3. ByteDance - Wikipedia — Wikipedia contributors, 2026 (accessed) — วิกิ — https://en.wikipedia.org/wiki/ByteDance — ไฟล์: docs/research/sources/zhang-yiming/03-wiki-en-wikipedia-bytedance.md
4. Toutiao - Wikipedia — Wikipedia contributors, 2026 (accessed) — วิกิ — https://en.wikipedia.org/wiki/Toutiao — ไฟล์: docs/research/sources/zhang-yiming/04-wiki-en-wikipedia-toutiao.md
5. Musical.ly - Wikipedia — Wikipedia contributors, 2026 (accessed) — วิกิ — https://en.wikipedia.org/wiki/Musical.ly — ไฟล์: docs/research/sources/zhang-yiming/05-wiki-en-wikipedia-musically.md
6. TikTok - Wikipedia — Wikipedia contributors, 2026 (accessed) — วิกิ — https://en.wikipedia.org/wiki/TikTok — ไฟล์: docs/research/sources/zhang-yiming/06-wiki-en-wikipedia-tiktok.md
7. 内涵段子 - Chinese Wikipedia — Wikipedia contributors, 2026 (accessed) — วิกิ — https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%86%85%E6%B6%B5%E6%AE%B5%E5%AD%90 — ไฟล์: docs/research/sources/zhang-yiming/07-wiki-zh-wikipedia-neihan-duanzi.md
8. Zhang Yiming - Forbes profile — Alex Knapp, Forbes, 2026 (accessed) — เว็บไซต์ทางการ/โปรไฟล์ — https://www.forbes.com/profile/zhang-yiming/ — ไฟล์: docs/research/sources/zhang-yiming/08-official-forbes-profile-zhang-yiming.md
9. ByteDance CEO Steps Down: Zhang Yiming's Full Letter to Staff — Caixin Global, 20 พ.ค. 2021 — จดหมาย — https://www.caixinglobal.com/2021-05-20/bytedance-ceo-steps-down-zhang-yimings-letter-to-staff-101715711.html — ไฟล์: docs/research/sources/zhang-yiming/09-letter-caixin-zhang-yiming-full-letter-2021.md
10. Founder of TikTok owner ByteDance resigns as CEO — Sam Byford, The Verge, 20 พ.ค. 2021 — บทความ — https://www.theverge.com/2021/5/20/22445212/tiktok-bytedance-ceo-zhang-yiming-steps-down — ไฟล์: docs/research/sources/zhang-yiming/10-article-verge-zhang-resigns-2021.md
11. ByteDance's Zhang Yiming to step down as CEO — Wei Sheng, TechNode, 20 พ.ค. 2021 — บทความ — https://technode.com/2021/05/20/bytedance-ceo-zhang-yiming-to-step-down/ — ไฟล์: docs/research/sources/zhang-yiming/11-article-technode-zhang-steps-down-2021.md
12. ByteDance CEO to Step Down, Says He'd Rather Daydream Than Manage People — Matt Novak, Gizmodo, 20 พ.ค. 2021 — บทความ — https://gizmodo.com/bytedance-ceo-to-step-down-says-hed-rather-daydream-th-1846932894 — ไฟล์: docs/research/sources/zhang-yiming/12-article-gizmodo-zhang-daydream-2021.md
13. Meet Liang Rubo, the executor and former roommate of Zhang Yiming — Julianna Wu, KrASIA, 28 พ.ค. 2021 — บทความ — https://kr-asia.com/liang-rubo-the-executor-and-former-roommate-of-zhang-yiming-ready-to-take-over-as-ceo-at-bytedance — ไฟล์: docs/research/sources/zhang-yiming/13-article-kr-asia-liang-rubo-2021.md
14. The 35-Year-Old Behind China's Most Valuable Tech Startup — Bloomberg ผ่าน Caixin Global, 1 ต.ค. 2018 — บทความ — https://www.caixinglobal.com/2018-10-01/the-35-year-old-behind-chinas-most-valuable-tech-startup-101331801.html — ไฟล์: docs/research/sources/zhang-yiming/14-article-bloomberg-caixin-35-year-old-2018.md
15. This Startup Is Luring Top Talent With $3 Million Pay Packages — Bloomberg News, 24 ก.ย. 2017 — บทความ (ได้เฉพาะย่อหน้าเปิด) — https://www.bloomberg.com/news/articles/2017-09-24/in-battle-for-talent-one-startup-founder-tries-unlimited-pay — ไฟล์: docs/research/sources/zhang-yiming/15-article-bloomberg-talent-pay-2017.md
16. Yiming Zhang: Why are We Against Controlling Labor Costs? (Code Class 2016) — Yiming Zhang / Source Code Capital, 22 เม.ย. 2016 — สุนทรพจน์ — https://sourcecodecap.com/code-class-post/yiming-zhang-why-are-we-against-labor-cost-control/ — ไฟล์: docs/research/sources/zhang-yiming/16-speech-code-class-2016-zhang-yiming.md
17. Yiming Zhang: Context, Not Control (Code Class 2017) — Yiming Zhang / Source Code Capital, 2017 — สุนทรพจน์ — https://sourcecodecap.com/code-class-post/yiming-zhang-as-a-ceo-you-must-avoid-rational-conceitedness/ — ไฟล์: docs/research/sources/zhang-yiming/17-speech-code-class-2017-zhang-yiming.md
18. My conversation with Zhang Yiming, founder of Toutiao — Hans Tung & Zara Zhang (GGV Capital), TechNode, 31 ต.ค. 2017 — บทความ/บทสัมภาษณ์ — https://technode.com/2017/10/31/hans-tung-toutiao-interview/ — ไฟล์: docs/research/sources/zhang-yiming/18-article-technode-hans-tung-interview-2017.md
19. 今日头条张一鸣凌晨发公开信道歉和反思 — 每日经济新闻, 11 เม.ย. 2018 — จดหมาย — https://www.nbd.com.cn/articles/2018-04-11/1207120.html — ไฟล์: docs/research/sources/zhang-yiming/19-letter-nbd-zhang-apology-letter-2018.md
20. 最前线 | 张一鸣谈“内涵段子”关停 — 高小倩, 36氪, 11 เม.ย. 2018 — บทความ — https://www.36kr.com/p/1722423967745 — ไฟล์: docs/research/sources/zhang-yiming/20-article-36kr-neihan-duanzi-closure-2018.md
21. 头条创始人张一鸣：10年面试2000人，发现混得好的人都有同一特质 — 粥左罗 / 数英 (ไม่ระบุวันที่) — บทความรวมคำพูด (แหล่งรอง) — https://www.digitaling.com/articles/70174.html — ไฟล์: docs/research/sources/zhang-yiming/21-article-digitaling-delayed-gratification.md
22. The popular Musical.ly app has been rebranded as TikTok — Dami Lee, The Verge, 2 ส.ค. 2018 — บทความ — https://www.theverge.com/2018/8/2/17644260/musically-rebrand-tiktok-bytedance-douyin — ไฟล์: docs/research/sources/zhang-yiming/22-article-verge-musically-tiktok-2018.md
23. Musical.ly, the lip-syncing video app, is going to sell for at least $800 million — Peter Kafka, Vox/Recode, 10 พ.ย. 2017 — บทความ — https://www.vox.com/2017/11/9/16632112/musically-toutiao-sale-800-million-video-app-china — ไฟล์: docs/research/sources/zhang-yiming/23-article-vox-musically-sale-2017.md
24. Toutiao pockets $1 billion on the road to becoming China's next BAT — Emma Lee, TechNode, 7 เม.ย. 2017 — บทความ — https://technode.com/2017/04/07/toutiao-series-d-1-billion-usd/ — ไฟล์: docs/research/sources/zhang-yiming/24-article-technode-toutiao-series-d-2017.md
25. Personalized News App Toutiao Lands $100mn Series C Funding — Emma Lee, TechNode, 3 มิ.ย. 2014 — บทความ — https://technode.com/2014/06/03/update-personalized-news-app-toutiao-lands-100mn-dollars-series-c-funding/ — ไฟล์: docs/research/sources/zhang-yiming/25-article-technode-toutiao-series-c-2014.md
26. At 24, He Came to Beijing and Casually Invested in Zhang Yiming — Yang Jiyun / 36Kr (ไม่ระบุวันที่) — บทความ — https://eu.36kr.com/en/p/3459226243388801 — ไฟล์: docs/research/sources/zhang-yiming/26-article-36kr-angel-investors-toutiao.md
27. TikTok troubles narrow gap between Beijing and ByteDance founder Zhang Yiming — Reuters ผ่าน The Star, 5 ก.ย. 2020 — บทความ — https://www.thestar.com.my/news/world/2020/09/05/tiktok-troubles-narrow-gap-between-beijing-and-bytedance-founder-zhang-yiming — ไฟล์: docs/research/sources/zhang-yiming/27-article-reuters-the-star-gap-beijing-2020.md
28. TikTok CEO Mayer quits after 3 months of wrestling reins from ByteDance — Paige Leskin, Business Insider, 28 ส.ค. 2020 — บทความ — https://www.businessinsider.com/tiktok-ceo-kevin-mayer-resigns-control-acquisition-bytedance-zhang-yiming-2020-8 — ไฟล์: docs/research/sources/zhang-yiming/28-article-business-insider-mayer-quits-2020.md
29. Meet Zhang Yiming, the extremely private billionaire behind TikTok — Business Insider, ต.ค. 2024 — บทความ — https://www.businessinsider.com/tiktok-bytedance-founder-zhang-yiming-net-worth-2024-10 — ไฟล์: docs/research/sources/zhang-yiming/29-article-business-insider-profile-2024.md
30. Billionaire TikTok founder is now the richest person in all of Asia — Emma Burleigh, Fortune, 17 ก.ย. 2026 — บทความ — https://fortune.com/2026/09/17/billionaire-tiktok-founder-zhang-yiming-richest-person-in-asia-105-billion-net-worth-gained-92-billion-since-2019-ai/ — ไฟล์: docs/research/sources/zhang-yiming/30-article-fortune-richest-asia-2026.md
31. Doing extraordinary things with an ordinary mind: Zhang Yiming's speech for ByteDance's 9th anniversary — Lin Lingyi, KrASIA, 7 เม.ย. 2021 — สุนทรพจน์ (คำแปล) — https://amp.kr-asia.com/zhang-yiming-doing-extraordinary-things-with-an-ordinary-mind-bytedances-ninth-anniversary-speech — ไฟล์: docs/research/sources/zhang-yiming/31-speech-kr-asia-9th-anniversary-speech-2021.md
32. Inside ByteDance, the $75 Billion Unicorn Behind TikTok — Coco Liu and Yifan Yu, Nikkei Asian Review ผ่าน Caixin, 26 มี.ค. 2020 — บทความ — https://www.caixinglobal.com/2020-03-26/inside-bytedance-the-75-billion-unicorn-behind-tiktok-101534258.html — ไฟล์: docs/research/sources/zhang-yiming/32-article-nikkei-caixin-inside-bytedance-2020.md
33. The man behind TikTok, who believes in a cyberspace without borders — Alex Colville, The China Project, 28 ก.ย. 2020 — บทความ — https://thechinaproject.com/2020/09/28/the-man-behind-tiktok-who-believes-in-a-cyberspace-without-borders/ — ไฟล์: docs/research/sources/zhang-yiming/33-article-china-project-man-behind-tiktok-2020.md
34. Zhang Yiming - TIME 100 Most Influential People 2019 — Kai-Fu Lee, TIME, 16 เม.ย. 2019 — บทความ — https://time.com/collections/100-most-influential-people-2019/5567716/zhang-yiming/ — ไฟล์: docs/research/sources/zhang-yiming/34-article-time100-kai-fu-lee-2019.md
35. China's newest decacorn doesn't fear Facebook's trial balloons — Clay Chandler, Fortune CEO Daily, 12 ส.ค. 2017 — บทความ — https://fortune.com/2017/08/12/chinas-newest-decacorn-doesnt-fear-facebooks-trial-balloons/ — ไฟล์: docs/research/sources/zhang-yiming/35-article-fortune-ceo-daily-2017.md
36. Zhang Yiming says ByteDance's goal of becoming a trustworthy global company remains unchanged — Lin Lingyi, KrASIA, 3 ส.ค. 2020 — บทความ — https://kr-asia.com/zhang-yiming-says-bytedances-goal-of-becoming-of-trustworthy-global-company-remains-unchanged — ไฟล์: docs/research/sources/zhang-yiming/36-article-kr-asia-global-company-letter-2020.md
37. ByteDance's founder Zhang Yiming to focus on global expansion after firm's management restructure — Wency Chen, KrASIA, 13 มี.ค. 2020 — บทความ — https://kr-asia.com/bytedances-founder-zhang-yiming-to-focus-on-global-expansion-after-firms-management-restructure — ไฟล์: docs/research/sources/zhang-yiming/37-article-kr-asia-global-restructure-2020.md
38. In The Spotlight: Zhang Yiming, the geek who dreams of a big world — Zhou Minxi, CGTN (สื่อรัฐจีน), 8 ส.ค. 2020 — บทความ — https://news.cgtn.com/news/2020-08-08/In-The-Spotlight-Zhang-Yiming-the-geek-who-dreams-of-a-big-world-SNeUbqi9Og/index.html — ไฟล์: docs/research/sources/zhang-yiming/38-article-cgtn-geek-who-dreams-big-world-2020.md
39. Founder of ByteDance steps down as CEO to do more 'daydreaming' — Agencies (Bloomberg) via The National, 20 พ.ค. 2021 — บทความ — https://www.thenationalnews.com/business/technology/founder-of-bytedance-steps-down-as-ceo-to-do-more-daydreaming-1.1226239 — ไฟล์: docs/research/sources/zhang-yiming/39-article-the-national-zhang-daydreaming-2021.md
40. The King of Tiktok & ByteDance | How Zhang Yiming improved himself like an algorithm — Conquered (Alex Wu), YouTube, 23 ม.ค. 2026 — วิดีโอ (ถอดเสียงภาษาอังกฤษ ~85 นาที; แหล่งรอง) — https://www.youtube.com/watch?v=sYswNEzbfrM — ไฟล์: docs/research/sources/zhang-yiming/40-video-yt-conquered-king-of-tiktok.md
41. The Journey of Zhang Yiming | Founder of ByteDance and TikTok — Incacompany, YouTube, 6 พ.ย. 2024 — วิดีโอ (แหล่งรอง คุณภาพต่ำ) — https://www.youtube.com/watch?v=ZAlI0rL-Rkc — ไฟล์: docs/research/sources/zhang-yiming/41-video-yt-incacompany-journey.md
42. The $49 Billion Man Nobody Talks About | Zhang Yiming — BillionMind, YouTube, 5 ส.ค. 2026 — วิดีโอ (แหล่งรอง คุณภาพต่ำ) — https://www.youtube.com/watch?v=uljBmMvaz3c — ไฟล์: docs/research/sources/zhang-yiming/42-video-yt-billionmind-49b.md
43. ByteDance co-founder Zhang Yiming steps down as CEO — CNBC International Live, YouTube, 20 พ.ค. 2021 — วิดีโอ — https://www.youtube.com/watch?v=GdA491clm7U — ไฟล์: docs/research/sources/zhang-yiming/43-video-yt-cnbc-steps-down.md